Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/350 K.2024/778

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... isimli şahıs davaya konu 15.12.2020 düzenleme tarihli bonoyu davacıdan satın almış olduğu büyük baş hayvanlar sebebi ile davacıya olan borcu karşılığı ciro ettiğini, 15.12.2020 tarihli bonoyu düzenleyen ...'nun, ilgili bononun cirantası olan ...'a yine büyük baş hayvan alımı nedeni ile olan borcu karşılığı, takip dayanağı olan bonoyu verdiğini, ...'da büyükbaş hayvan alım satımı nedeni ile davacıya olan 60.000,00-TL borcu karşılığı, işbu 40.000,00-TL değerindeki bonoyu davacıya ciro ettiğini, dava konusu icra dosyasının takip dayanağı belgesi olan bononun asli borçlusu olan ...'nun,

bononun ödeme tarihi olan 15.04.2021 tarihinde bono bedeli olan 40.000,00-TL'yi davacıya ödemediğini, bu tarihten sonra davacının asli borçlu olan davalı ...'yu senet bedelini ödemesi konusunda görüşmeleri ve uyarmasına karşın davalı ...'nun, davacı ...'ya olan borcunu ödemediğini, davacının, senet bedelinin ödenmemesi sebebi ile 10.04.2023 tarihinde Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8894 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, davalının davacıya olan borcunun bono ile sabit olmasına karşın yapılan takibe itiraz ederek,

takibin durmasına sebep olduğunu, daha sonra taraflarınca icra takip konusu ilamsız başlatılmışsa da kambiyo senedine dayandığından, 26/05/2023 tarihinde davalı ile ticari konulu Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, fakat 12/06/2023 tarihinde yapılan görüşmede davalı ile anlaşılamadığını, bunun sonucu anlaşılamama tutanağı düzenlendiğini, bononun vadesi geldiğinde ödeme gücü olmasına rağmen, davacıya ayrıca borçlu olmasına rağmen davalının işbu senet bedelini ödemediğini, bu kağıt parçalarıyla kendisinden tahsilat yapılamayacağını ileri sürerek,

davacıya olan borcunu saklayıp inkar ettiğini, davalı borçlunun takibe itirazında özetle, takip konusu asıl alacakla ilgili, sadece herhangi bir borcu olmadığını ileri sürdüğünü, Gebze İcra Müdürlüğünün 2023/8894 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, 2023/8894 Esas sayılı dosyanın bulunduğu takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının işbu dosyadaki davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davalının herhangi bir borcu olmamasına rağmen, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak işbu davayı ikame ettiğini, bu sebeple başlatılan icra takibini, takibe konu borcu, borca işlemiş ve işleyecek olan faizi, masraf ve ferilerini de kabul etmediklerini, Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8894 Esas sayılı dosyasına konu bonodan dolayı davalının davacıya borçlu olmadığının tespitine, 2023/8894 Esas sayılı icra dosyasına konu takibin iptaline,

davacının takibe konu alacağın en az %20'si oranında kötü niyet tazminatına çarptırılmasına, bu tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kambiyo senedine dayalı bir borç ile ilgili gerekli tespitleri yapmaya görevli ve bu konuda uzman olan mahkemenin ticaret mahkemesi olduğunu, özel mahkemelerin kuruluşunun temel amacının teknik konularda doğru karar alınabilmesinin sağlanmasıyken Ticaret Mahkemesinin kendi görev alanında olan kambiyo hukukuna ilişkin bir alacak tespiti davasında kendisini görevsiz saymasının usule ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin görevsizlik nedeniyle esasa girmeden usulden reddettiği bir karar ile ilgili vekalet ücretine hükmetmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar huzurdaki dava kambiyo senedine dayalı takibe yapılan itirazın iptali talebine dayandırılmış ise de dava konusunun; kambiyo senedi olduğu iddia edilen senet fotokopisine dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğunun anlaşıldığını, bu halde davanın mutlak nitelikte ticari davalardan olmadığı, bunun yanı sıra tarafların tacir olup olmadığına ilişkin yazılan yazı cevaplarından anlaşıldığı üzere her iki tarafın tacir olmadığı,

dolayısıyla davanın nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığının anlaşıldığını, ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu kapsamda HMK'nın 115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş olup işbu kararın yerinde olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarih, 2023/556 Esas - 2023/1128 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı tarafından başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde; “aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Alacak bonodan kaynaklandığından eldeki dava mutlak ticari davadır. Bu nedenle görevli mahkeme Ticaret Mahkemeleridir.

Dosya kapsamına göre ;İlk derece mahkemesince, davacının kambiyo senedine dayanarak davaya konu Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/8894 Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattığı, takip dosyasına senet aslının sunulmamış olduğunun mahkeme tarafından yazılan yazıya İcra Müdürlüğü tarafından verilen 19.07.2023 tarihli yazı cevabından anlaşıldığı, dolayısıyla her ne kadar huzurdaki dava kambiyo senedine dayalı takibe yapılan itirazın iptali talebine dayandırılmış ise de dava konusunun; kambiyo senedi olduğu iddia edilen senet fotokopisine dayanılarak başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,

tarafların da tacir olmadıkları gerekçeleriyle davanın ticari bir dava olmadığı ve ticaret mahkemesinin görevli olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, icra takibinin ilamsız takip olması nedeniyle senet aslının icra dosyasına sunulması zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki dosya içerisindeki bilgilere davacı vekilinin 06/09/2023 tarihli beyan dilekçesinde senet aslını mahkeme dosyasına sunduklarını belirttiği, senet fotokopisinde ve arabuluculuk tutanağında "bono aslı kasaya alındı" ibarelerinin bulunduğu, incelenen bononun yasal şartları haiz bir kambiyo senedi olduğu, zamanaşımına da uğramadığı, icra takibinin bonoya dayalı olarak yapıldığı,

alacaklının ilamsız icra takibi yapmasının sonuca etkili olmadığı, dolayısıyla davanın mutlak ticari bir dava olduğu, mahkeme tarafından yargılamaya devam edilerek toplanacak delillere göre bir karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığı değerlendirilmiştir.

Ayrıca; ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesine rağmen davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir. Gerekçeli karar başlığında; davacı ve davalının T.C. numaralarının yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarih, 2023/556 Esas ve 2023/1128 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.06/05/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*