Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/906 K.2025/1941

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalının, davacıya 2022 model 4 fırçalı otomatik halı yıkama makinesi sattığını, ancak makinede üretim hatalarının bulunduğunu, eksik parçaları olduğunu, testlerinin yapılamadığını ve kullanılamaz halde davacı tarafça muhafaza edildiğini, makine bedeli olarak davalıya 2008 model Fiat Punto araç verildiğini, noter ihtarına rağmen makinenin onarılmadığını ve alınan aracın iade edilmediğini beyan ederek;

dava konusu makinenin davalıya iadesine, makine bedeli olarak devri yapılan aracın temerrüt tarihindeki değeri tutarı makine bedelinden veya bu talep yerinde görülmediği takdirde kararlaştırılan 90.000,00 TL makine bedelinden 10.000,00 TL'nin ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; makinenin 105.000,00 TL bedelle satıldığını ancak makina bedelinin tam ödenmediğini, bakiyenin ödenmediğini, ayıpların makinenin iadesini gerektirmediğini ve kullanıcı hatasından kaynaklandığını, davalıya geç ayıp ihbarında bulunulduğunu beyan ederek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın KABULÜ ile;

1-Davaya konu 06 ... plaka sayılı 2008 model, FIAT marka G.PUNTO 5P 1.3 MJET/ACT ... motor numaralı ... Şase numaralı aracın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bunun mümkün olmaması halinde İİK. 24. maddesi uyarında işlem yapılmasına,

2-Davaya konu VENÜS VM2200 marka halı yıkama makinesinin davacı tarafından tüm takyidatlarından arındırılmış şekilde davalıya iadesine,

3-Kararın infazında tereddüte mahal verilmemesi için Alper Dağlıoğlu tarafından düzenlenen 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunun ve taraflarca akdedilen Kartepe 1. Noterliğinin 28/03/2022 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesinin mahkememiz kararının eki sayılmasına ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın tüm yönleriyle hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı taraf dava süresi boyunca makineyi kullandığını, semerelerinden faydalanmışken davalının, aracı çok kısa bir süre sonra (1-2 gün sonra) sattığı için (zira amaç mal değil nakit olmasıydı) bu yönde bir fayda sağlamadığını, verilen kararın bu yönüyle de hatalı ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafça imal edilen halı yıkama makinesinin ayıplı olduğu, bu ayıplarım gizli olduğu ve makinenin kurulum ve çalıştırılmasına engel teşkil ettiği, bu hali ile davacı tarafından kabulünün ya da onarımının mümkün olmadığı, sözleşmeden davacı tarafından ihtarname ile dönüldüğü, makinenin bedeli araç ile ödendiğinden aracın davacıya iadesinin gerektiği hususları toplanan deliller ve bilirkişi raporları ile sabit olduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2024 Tarih - 2022/403 Esas - 2024/71 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; alacak istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, davalıdan 2022 model 4 fırçalı otomatik halı yıkama makinesi satın aldığını, ancak makinede üretim hatalarının bulunduğunu, eksik parçaları olduğunu, testlerinin yapılamadığını ve kullanılamaz halde davacı tarafça muhafaza edildiğini, makine bedeli olarak davalıya 2008 model Fiat Punto araç verildiğini, noter ihtarına rağmen makinenin onarılmadığını ve alınan aracın iade edilmediğini beyan ederek; dava konusu makinenin davalıya iadesi ve makine bedelinin davalıdan tahsili için eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

1-Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinde; "aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5-(3) maddesine göre de.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Eldeki davada, taraflar arasındaki ilişkinin, davacının, davalıdan satın aldığı halı yıkama makinesinin ayıplı çıkması nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi istemi esasına dayandığı, mahkemece yapılan yargılamada, davacının tacir sıfatına haiz olup olmadığının değerlendirilmesi yeterince yapılmadan davanın esası hakkında karar verildiği görülmüşse de, mahkemece; davacı yönünden tacir araştırması yapılmadan, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu aşamada yapılması gereken iş; davacı hakkında tacir araştırması yapılması, Esnaf ve Sanatkarlar Odasından, Ticaret Odasından ve Vergi dairesinden davacının kayıtları getirtilmeli, gerçek kisi tacir kaydı olup olmadığı belirlenmeli, gerçek kişi tacir kaydı yoksa vergi dairesine bildirilen yıllık gelirinin esnaf sınırını aşıp aşmadığı belirlenmeli, sonrasında ise oluşacak duruma göre davanın ticari bir dava olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

2-Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri incelenmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

a-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2024 Tarih - 2022/403 Esas - 2024/71 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

18/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*