Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/1311 K.2024/1471

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ve Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Çarşamba İcra Müdürlüğü'nün .... E. VE .... E sayılı icra dosyası kapsamında alacaklı olan davacı müvekkilinin alacağının tahsili için davalı aleyhine icra takibine geçildiğini, Çarşamba Arabuluculuk Bürosu ....

E. Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Başvuru Dosyası ile arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, davalı borçlu tarafından icra dosyasının uzun süre sürüncemede bırakıldığını, bu nedenle davacı müvekkilinin uğradığı maddi zararın tazminini, enflasyon sebebiyle uğradığı zarara ilişkin, icra takip dosyasına konu alacak tutarının günümüzdeki değerine uyarlanarak müvekkilin parasının değer kaybettiğini, bu sebeple davacı müvekkilinin uğradığı zararın hesaplanarak,

HMK md. 107 - Belirsiz Alacak Davası kapsamında harca esas değer 1.000,00 TL tazminatın müvekkiline verilmesini, icra takibinin kesinleştiği tarihten itibaren müvekkilin muhtelif dosyalarda karşılamak zorunda kaldığı yargı harç ve giderleri bakımından HMK md. 109 - Kısmi Dava kapsamında fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL tazminatın müvekkile verilmesini ve müvekkilin icra dosyasındaki alacağını tahsil etmek için tarafımıza ödediği vekalet ücretleri bakımından HMK md. 109 - Kısmi Dava kapsamında fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davacıya verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıların üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ; " Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine konu edilen alacağın aradan geçen zamana rağmen ödenmediğinden meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkin olduğu kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nın 670 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, bu nedenle, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu," gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince; " Somut olaya konu dava, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmadığından ticari dava niteliğinde olmadığı, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin taraflardan yalnızca birinin ticari işletmesi ile ilgili olması halinde dahi davanın ticari dava olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bunun yanı sıra eldeki davanın, TTK'nın 4/1. maddesinin alt bentlerinde sayılan dava türlerinden de olmadığı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesinin görevli olmadığı, " gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dava, davacı tarafından alacağın temliki yoluyla kazanılan davalı hakkında kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibine konu edilen senede dayalı alacağın zamanında ödenmemesi sebebi ile oluşan temerrüt faiziyle karşılanmayan munzam zararın tazmini ve alacağın tahsili yönünde açılan davalardaki yargılama giderinin tahsili istemine ilişkin olup Taraflar arasındaki ilişkinin mutlak ticari davalardan olmamasına, tarafların tacir niteliğinde olduğuna ilişkin dosyada belge veya iddia bulunmaması ve bu haliyle taraflar arasında uyuşmazlığın nispi ticari davalardan da olmamasına göre uyuşmazlığın Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza