Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2024/1355 K.2024/1576

Tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada Çarşamba 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; davacının araçta oluşan zarar ve yapılan masrafların tazmini ile ticari kazanç kaybı istediği istediği .... plaka sayılı aracın trafik tescil kaydına göre ticari araç olduğu ve yük nakli için kullanıldığı, aracın ticari vasıfta olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddeleri gereğince davanın ticari dava niteliğinde olduğu ve davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu,

HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği ve kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, eldeki davanın da TTK'nın 4. Maddesinde belirlenen ticari davalardan olduğu, Mahkemelerin kanunla düzenlenen görev kuralları kamu düzenine ilişkin ve 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince dava şartlarından olup davanın her aşamasında istek olmaksızın resen gözetileceği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davacının, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve TTK'nın 15. maddesi uyarınca esnaf olduğunun kabulü gerektiği, nitekim esnaf sicilinde kaydının bulunduğu, uyuşmazlığın mahkemelerinin görevi dışında olduğunu ve asliye hukuk mahkemesince görülmesi gerektiği, gerekçesiyle karşı yönde görevsizlik kararı vermiştir.

6102 sayılı TTK.nun 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Anılan Yasanın 11 .maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Dosya kapsamından; davacı esnaf olduğundan uyuşmazlığın, asliye hukuk mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza