Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/780 K.2024/1619

Taraflar arasındaki davada mahkemece verilen hüküm aleyhine istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmuş olmakla, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ...ilçesi, ...

Mah. ...ada ... nolu parsel'in ...Ölçekli Uygulama İmar Planında "Eğitim Tesis Alanı" kullanımına isabet ettiğini, bu taşınmazın ilk olarak...elediye Meclisinin 20/06/1997 gün ve 10/3 Sayılı Kararı ile "Semt Spor Alanı" kullanımına ayrıldığını, daha sonra 08/10/2004 gün ve 11/4 Sayılı Kararı ile "Eğitim Tesisleri Alanı" olarak belirlendiğini, bundan sonra da söz konusu planda değişiklik olmadığını, işbu parselde Kamulaştırmasız El Atma Konulu davalara ilişkin.

Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E: 2016/324 K:2019/577 sayılı kararına istinaden İlkadım Belediye Başkanlığına bahsi geçen taşınmazla ilgili olarak ... Belediyesi Encümeninin 27/05/2014 tarihli 321 nolu karar ile hazine taşınmazına üzerinde okul binası (...

Anaokulu) varken müvekkilinin görüşü alınmadan mülkiyetin taşındığının tespit edildiğini, davalı kurumun yasal düzenlemeye aykırı davrandığını beyanla müvekkili kurumun zararının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gibi süresinde de açılmadığını, davaya konu taşınmazın kamu ortaklık payı olarak kesilen oranın düzenleme ortaklık payı ile bir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafça dava konusu taşınmazı kapsayan alanda yapılan imar plan ve uygulamalarına karşı dava açılmadığını, müvekkilinin imar uygulaması ve parselasyon yapılırken davacı kurumun görüşünün alınması gibi bir zorunluluğu bulunmadığını,

davacı kurumun kendi kullanacağı taşınmazı kamulaştırması gerekirken kamulaştırmaması nedeniyle ... tarafından ...............na dava açıldığını ve Samsun 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016-324 E. ve 2019-577 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne ve belirlenen bedelin ............ dan alınıp ... ödenmesine, karşılığında da taşınmazın tapu iptali ile hazine adına (............Bakanlığına) tesciline karar verildiğini, müvekkilinin bu taşınmaza hukuki veya idari bir el atmasının söz konusu olmadığını, davanın müvekkilinin kusurundan da kaynaklanmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, ''Dava, davalı ...'nin 2003 yılından sonra yapılan mülkiyete yönelik işlemi sebebiyle davacı Kurumun dop payından yararlandırılmamasına dayanan zararın tazmini talebine ilişkindir.

1-Tüm dosya kapsamından; ... ili, ... ilçesi,...Mah. ...ada ... nolu parselde kayıtlı arsa niteliğindeki taşınmazın Maliye Hazinesi ve diğer hissedarlar adına tapuya kayıtlı olduğu, taşınmazın bulunduğu alanda ilk olarak 12/05/1998 tarihinde imar uygulaması yapılarak %34,76528 oranında tüm hissedarlardan dop kesintisi yapıldığı ve ... ada ... parsele tahsis edildiği ve bu alanın 20/06/1997 tarih .. sayılı...Belediye meclis kararı ile semt spor alanı olarak kullanıma ayrıldığı, ikinci uygulamanın 26/12/2007 tarihinde yapıldığı ...ada ... parselin oluşturulduğu,

05/11/2012 tarihinde üçüncü uygulama ile taşınmazın .... ada ... parsel olarak düzenlendiği, yargı kararlarının iptali sonrası geriye döndürüldüğü, 24/07/2014 tarihinde ise... ada... parsel olarak yeniden düzenlendiği, bundan sonra ise ... ada ... parsel olarak kaydedilen taşınmazın ikiye ayrıldığı, 13/05/2015 tarihinde... ada ... parselin oluşturulduğu, yapılan uygulamalar sonrası davacı Kurumun düzenlenen ortaklık payından yararlandırılmadığından zarara uğratıldığı iddia edilerek işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2-Mahkememizce alınan teknik nitelikteki harita yüksek mühendisi, inşaat mühendisi/gayrimenkul değerleme uzmanı ve hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 18/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın evveliyatından itibaren tüm aşamaların ayrıntılı bir şekilde anlatılarak değerlendirme yapılmıştır.

Buna göre taşınmazın bulunduğu alanda ilk olarak 12/05/1998 tescil tarihinde imar kanununun 18.madde uygulaması yapılarak %34,76528 oranında olmak üzere tüm hissedarlardan dop kesintisi yapıldığı ve ...ada ... parsele tahsis edildiği, bu alanın 20/06/1997 tarihli ..Belediye Meclis kararı ile semt spor alanı olarak kullanıma ayrıldığı, taşınmazın bulunduğu alanda 2004 yılında imar planı tadilatı yapıldığı ve çevresiyle birlikte eğitim tesisleri alanı olarak oluşturulması yönünde karar alındığı, ikinci kez yapılan imar uygulaması sonucunda dava konusu taşınmazın bulunduğu kısmın ...ada ...parsele isabet edecek şekilde tescil edildiği,

herhangi bir dop kesintisi yapılmadığı, parsellerin sınırında ve maliklerde değişiklik yapıldığı görülmektedir. Rapora göre ikinci imar uygulamasının yapıldığı tarihte 3194 sayılı kanunun 18.maddesine göre MEB'e bağlı ilk ve orta öğretim kurumları DOP'tan karşılanacak alanlar içerisine dahil edildiği görülmekte ise de, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda daha önce DOP kesintisi yapıldığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmaz 3.imar uygulaması sonrası... ada ... parsel olarak 05/11/2012 tarihinde tescil edilmiş, yine herhangi bir DOP kesintisi yapılmamıştır. Yapılan imar uygulaması ise Samsun 2.İdare Mahkemesinin kararıyla iptal edilmiş, mahkeme kararı gereği geriye dönüşüm işlemi yapılarak taşınmaz ...ada ... parsel şeklinde 10/07/2014 tarihinde tescil edilmiştir.

3-Bilirkişi raporuna göre bundan sonra yapılan imar uygulaması ile 24/07/2014 tarihinde ... ada ...parsel olarak tescil edilmiş, herhangi bir DOP kesintisi yapılmamıştır. Bu alanda imar uygulaması tekrar yapılarak parsel ikiye ayrılmış,... ada ... parsele şahıslar adına olan hisseler tahsis edilmiş, 9 nolu parsele ise İlkadım Belediyesi adına olan hisse tahsisi yapılmıştır. Her iki parselin isabet ettiği kısımlar imar uygulamasında eğitim tesis alanında yer almaktadır. Yapılan bu imar uygulamasında da DOP kesintisi yapılmamıştır.

4-Böylece bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler birlikte değerlendirildiğinde dava konusu yapılan taşınmazın ilk imar uygulaması yapıldığı 12/05/1998 tarihinde tüm hissedarlardan DOP kesintisinin yapıldığı, imar uygulaması yapıldığı tarihte okul alanlarının KOP'tan karşılanan kamu alanı içerisinde kaldığı, taşınmazın ilk uygulamada DOP ve KOP uygulaması sonrasında oluşan bir parsel olarak tescil edilmesi sebebiyle daha sonraki uygulamalarda DOP'a konu edilmediği, 2004 yılında yapılan imar planı tadilatında davacı Bakanlığın 09/02/2004 tarihli olumlu görüşünün bulunduğu görülmektedir.

Okul alanları için KOP uygulaması imar kanununun 18.maddesinde yapılan değişiklikle onaylanan 5006 sayılı kanun 03/12/2013 tarihinden sonra yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonra yapılan imar uygulamalarında MEB'e bağlı ilk ve orta öğretim kurumları DOP'tan karşılanacak alanlar içerisine dahil edilmiştir.

Ancak dava konusu taşınmazın bu tarihten sonra yapılan imar uygulamalarında DOP'a konu alan olarak elde edilebilmesi için daha önce imar uygulaması sonucu DOP ve KOP'a konu edilmeyen parsel uygulaması gerektiği, oysa yukarıda izah edildiği üzere ilk uygulama sırasında DOP kesintisinin yapıldığı ve imar planı değişikliklerinde ilgili Kurumunda olumlu görüşü bulunduğu nazara alındığında herhangi bir zararın oluşmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerektiği" şeklindeki gerekçe ile, davanın reddine, karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aşamalardaki beyanlarını tekrarla, ...Belediyesi tarafından ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmadan mülkiyete yönelik işlemin 2003 yılından sonra yapılmasına karşın, kurumun düzenleme ortaklık payından yararlandırılmadığını, buna göre müvekkil kurum adına bu taşınmazın bedelsiz olarak eğitim tesis alanı olarak kullanılması gerekirken davalı kurumun 2004 yılında aldığı karar ile yasal düzenlemeye aykırı (2003 yılında yasa çıkmıştır.) davrandığını, 5006 sayılı kanun 03/12/2013 tarihinden sonra yürürlüğe girdiği ve uygulamaların o tarihten önce olduğu dikkate alınarak karar verildiğini,

ancak 5006 Sayılı Kanunun 03/12/2003 tarihinden sonra yürürlüğe girdiğini, ayrıca kurum kayıtlarında olumlu görüşün yer almadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, istinaf isteminde bulunmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, alacak talebine ilişkindir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve dairemizce de benimsenen gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın gerekçesinde 5006 sayılı kanunun yürürlük tarihinin 03.12.2013 olarak yazılmasının maddi hatadan kaynaklandığı, 18.10.2023 tarihli teknik bilirkişi kurul raporunun denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.