Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/697 K.2025/683

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep Eden vekilinin 14/05/2025 tarihli ihtiyati haciz talep dilekçesinde özetle; borçlulardan .......'nin müvekkili şirket ile 06/01/2020 tarihli ..... sözleşmesi imzalayarak bu sözleşmeye istinaden ....... finansman hizmetini aldığını, diğer borçlu ....... ise iş bu faktoring sözleşmesini ve eklerini müteselsil kefil olarak imzaladığını, anılan ...... sözleşmesi ve eklerinin hükümleri ile ilgili olarak fatura konusu alacakların müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini, buna mukabil anılan firmaya finansman hizmeti verilip, finansman firmanın banka hesabına ödendiğini,

söz konusu temlike konu alacaklar süresinde ödenmediği için kendilerine noterden 29/04/2025 tarihli ihtarname gönderilip borçluların temerrüde düşürüldüğünü, buna rağmen ödeme alamadığından mal kaçırma olasılığı da bulunmakla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 21/05/2025 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar özeti: ''...Somut olayda ihtiyati haciz talep eden ile ...... arasında 06/01/2020 tarihli ......nolu ..... sözleşmesi imzalandığı,......'in sözleşmede müteselsil kefil olduğu, .......'nin konkordato tedbirine başvurduğunun ileri sürülerek, dosyaya ......sözleşmesi ile ......Noterliği'nin ...... tarihli ve ...... yevmiyeli ihtarnamesinin sunulduğu, ihtarnamede alacaklı tarafça karşı tarafa finansman sağlandığı,

ancak temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak devredilen ve ciro edilen çek keşidecisi olan firmanın ödeme güçlüğü içerisine düştüğü ve karşı tarafın şirketten kullandığı finansmanı tüm faiz ve fer'ileri ile birlikte 2.000.000,00 TL olarak iade etmesi gerektiğinin ihtar edildiği, başkaca bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmıştır...

Dosyaya çek/fatura örneğinin sunulmadığı, iddia edilen alacağın varlığı, alacak mevcut ise miktarının ne kadar olduğu, karşı taraftan talepte bulunulabilmesi için gerekli şartların oluşup oluşmadığının ancak yargılama ile belirlenebileceği, mübrez delillerin yaklaşık ispat için yeterli olmadığı, dolayısıyla muaccel bir alacağın varlığından henüz söz edilemeyeceği gibi borçlunun mallarını kaçırmaya, gizlemeye veya kendisinin kaçmaya çalıştığını gösterir delil de ibraz edilmediği, yine talep edenin temlik aldığı alacağın tahsil edilip edilemediğine dair herhangi bir delil sunmadığı, talep eden ...... şirketinin kredi kuruluşu olmadığı,

bu sebeple tek başına hesap kat ihtarına dayalı ihtiyati haciz talep edemeyeceği, öte yandan faktoring sözleşmesi kapsamında kullandırıldığı iddia olunan finansman karşılığında temlik alınan alacakların tahsil edilemediğine dair yaklaşık ispat düzeyinde delil de sunulmadığı, dikkate alındığında, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı mevcut deliller kapsamında İİK'nın 257.maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşulu dosya kapsamında gerçekleşmediği...'' gerekçesi ile talep edenin ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekilinin 03/06/2025 tarihli süresinde bulunan istinaf dilekçesinde özetle; yukarıda belirtilen dava dilekçesindeki hususları tekrar etmiş ve ilaveten alacağa yaklaşık ispat şartların sağlandığına yönelik ispat vasıtası bulunmadığı gerekçesinin yerinde olmadığını, Mahkemece bu yönde izahat talep edilmediğini, bu bağlamda mahkemece ....... İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/3 maddesi çerçevesindeki işlemlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda süre verilmeden talebin doğrudan reddinin yerinde olmadığını, dosyaya sözleşme, alacağa dair tüm evraklar, cari hesap bilgileri ile hesap kat ihtarının ibraz edildiğini, buna rağmen talebin yetersiz gerekçe ile acele şekilde reddine karar verildiğini,

Karşı taraf .......'in ....... ASTCM'nin ...... E. sayılı dosyası ile konkordato tasdiki başvurusu yaptığından icra takip işlemlerinin yürütülemediğini, ancak karşı tarafın konkordato tasdiki başvurusu reddedildiğinden alacağın tahsili sorunlu hale geldiğinden ihtiyati haciz talep edildiğini,

Alacağın vadesinde temlik borçlularınca müvekkiline ödenmediği gibi, bunun ortaya çıkması üzerine, karşı tarafların da faktoring sözleşmesine aykırı olarak kendilerine sunulan finansmanı, müvekkil şirkete iade etmeyip alacağın tahsil edilemediğini,

Yapılan tüm işlemlerin usul ve yönetmeliklere uygun olup müvekkil şirketin, vadesi geçmiş alacağının bulunduğu ve faktoring sözleşmesi hükümleri ve ilgili kanun ve yönetmelikler yönünde hareket ettiğinin sunulu bilgi ve belgelerle açık olduğunu,

Tüm bunlara rağmen ve vadesi geçmiş alacağın varlığı da tartışmasızken mahkemenin ihtiyati haciz talebini kabul etmemesinin haklı bir gerekçesinin bulunmadığını belirterek, .... ASTCM’nin 21/05/2025 T. ...... D.İş. .... K. sayılı kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/05/2025 tarihli ...... D.İş sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TALEP; ..... sözleşmesinden kaynaklanan ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Öncelikle incelemeye konu karar başlığında; talep edenin vergi kimlik numarası/mersis numarası, karşı tarafın TC nosu ile talep eden vekilinin ve karşı tarafın adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir

Uyuşmazlık; ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının yerinde olup olmadığı noktasındadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

HMK'nin 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilen ihtiyati haczin koşullarını düzenleyen İİK'nin 257.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder" hükmüne yer verilmiştir.

İhtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257.maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK'nın 258.maddesi "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur" hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken, alacağın usûl hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Söz konusu hükümdeki düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın hiç aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir.

İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için muaccel bir alacağın varlığı gereklidir. Talep tarihi itibariyle, muaccel bir alacak yok ise ve/veya buna dair talep eden tarafından mahkemece kanaat getirilecek deliller sunulmamışsa talebin erken olduğu yani yaklaşık ispata kanaat getirilecek bilgi- belge ve delillerin bulunmadığı gerekçesi ile talebin reddi gerekir.

Eldeki davada dosya kapsamı ve bu açıklamalara göre; ihtiyati haciz talep eden ile borçlu şirket arasında ....... sözleşmesi imzalandığı, karşı taraf .......'in sözleşmede müteselsil kefil olduğu, dosyaya talep eden vekilince noter ihtarname örneği ile ...... sözleşme örneğinin sunulduğu, ihtarnamede alacaklı tarafça karşı tarafa finansman sağlandığı ancak temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak devredilen ve ciro edilen çek keşidecisi olan firmanın ödeme güçlüğü içerisine düştüğü ve konkordato tedbirine başvurduğunun ileri sürülerek, karşı tarafın şirketten kullandığı finansmanı tüm faiz ve ferileri ile birlikte 2.000.000 TL olarak iade etmesi gerektiğinin ihtar edildiği, başkaca bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Davacının ihtiyati haciz talebi yönünden dosyaya sunulmuş olan bilgi, belge ve delillerden yaklaşık ispatın henüz gerçekleşmediği, salt sözleşme ve ihtarname örneği dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin kabulünün mümkün olmadığı, İİK'nın 257.maddede öngörülen ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı, konkordato talebinin reddedildiğinin talep eden vekilince de beyan edildiği, esasa ilişkin bir davada ilaveten sunulacak belgelerle her zaman ihtiyati haciz talep edilebileceği değerlendirilip, bu itibarla mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair inceleme konusu ara kararın usûl ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Buna göre, sonuç itibariyle ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-(b-1) bendi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.