Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/53 K.2026/101

Talepte bulunanın talebi hakkında ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen 'davanın usûlden reddine' dair karara karşı talepte bulunan davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A) DAVACININ İDDİASI VE TALEBİ

Davacı vekili ......... tarihinde sunduğu talep dilekçesinde. Davacı şirkete ait elektronik ortamda tutulan ......... yılına ait defteri kebir ve yevmiye defterleri bilgisayar sistem ve kayıtlarına siber saldırı yapılması sonucunda zayi olduğunu ve yapılan müdahalelere rağmen kurtarılmadığını, yapılan siber saldırı ve görüşmelerle ilgili olarak bilişim sistemlerine girme, sistemi engelleme, yok etme ve bozma suçlarından dolayı .........

Cumhuriyet Başsavcılığının ......./....... sorgu sayılı dosyasında şikayette bulunduklarını, zayi olan veriler kurtarmaya çalışılmışsa da kurtarılamadığını, zayi olan kayıtlar arasında ticari defter ve belgelerin de bulunduğunun anlaşıldığını ileri sürerek, müvekkili şirkete ait ....... yılına ait elektronik defteri kebir ve yevmiye defterlerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... tarih ve E....../....., K......./...... sayılı kararı ile; "6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesi hükmünden kaynaklanan ......... yılına ait elektronik defteri kebir ve yevmiye deftelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememiz davacı şirketin adresi ve talep konusu gözetildiğinde görevli ve yetkilidir. Ancak talep eden davacı tacir tarafından sunulu dava dilekçesi içerisindeki yazışma tarihlerinin en erken ......... tarihli olduğu, .......... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...../.........

Soruşturma dosyasının ......... tarihinde açıldığının UYAP sitemi üzerinden anlaşıldığı, eldeki davanın ise dava açmada yasal süre olan zayi öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük süreden yaklaşık 6 ay sonra 03/11/2025 tarihinde açıldığı belirlenmekle zayi belgesi verilebilmesi için gerekli yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkememizce davanın TTK m.82/7 gereğince davanın hak düşürücü sürede açılmaması nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile, 'Davanın usûlden reddine' karar verilmiştir.

C) İSTİNAF NEDENLERİ

Hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, istinafında;

İlk derece mahkemesinin hak düşürücü sürenin başlangıcını siber saldırının ilk tespit edildiği veya saldırganlarla ilk iletişime geçildiği tarih olan .......... veya şikayet tarihi olan ........ olarak kabul ederek sürenin aşıldığı sonucuna vardığı,

oysa siber saldırı olaylarında verilerin şifrelenmesi ile defter ve belgelerin kesin olarak kullanılamaz hâle geldiğinin ve kurtarılamayacağının anlaşılmasının farklı zaman dilimlerine tekabül ettiğini, davacı şirketin TTK 18. Md uyarınca basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduğunı, saldırının ilk tespit edildiği ....... tarihinden itibaren davacının bilişim uzmanları aracılığıyla verileri kurtarma çalışmalarına başladığını, bu çalışmalar verilerin geri getirilme ihtimalini araştırma ve fidye ödemeden kurtarma çabalarını içerdiğini,

ilk saldırı anında hangi verilerin kalıcı olarak zayi olduğu ve kurtarma ihtimalinin sıfırlandığı kesin olarak bilinmeyeceğini, zayi belgesi talebine konu olan ticari defterlerin kurtarılamayacağının ve bu defterlerin zayi olduğunun kesin olarak öğrenilmesinin ancak kurtarma çalışmalarının başarısızlıkla sonuçlanmasıyla mümkün olduğunu, çalışmaların kesin olarak sonuçsuz kaldığı ve defterlerin kalıcı olarak kaybolduğu anlaşıldıktan sonra yasal yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla zayi belgesi talebinde bulunduklarını, bu tarihin mahkemenin esas aldığı ilk yazışma tarihinden çok daha sonra olduğunu, mahkeme hukuki yanılgıya düştüğünü,

geçen sürenin kötü niyetli bir erteleme değil zorunlu teknik araştırma ve kurtarma süresi olduğunu, bu çalışmalar süresi içerisinde defterlerin zayi olduğunun bilinmediğini, siber saldırı sonucu e defterlerin zayi olup olmadığının, kurtarma çalışmalarının ne zaman ve neden başarısız olduğunun tespitinin, teknik ve hukuki uzmanlık gerektirdiğini, Mahkemenin zayi durumunun kesinleşme tarihini ve müvekkilinin basiretli tacir yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin belirlenmesi için bilişim ve muhasebe alanında uzman bilirkişi heyetinde rapor almasının zorunlu olduğunu,

mahkemenin somut olayın teknik boyutunu ve ziyanın kesinleşme anını araştırmadığını, bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunlu olduğunu, Bölge Adliye Mahkemelerinin benzer siber saldırı vakıalarında ilk derece mahkemesinin teknik inceleme yapmadan verdiği kararları kaldırmakta olduğunu, sşbbr saldırı ( fidye yazılımı) olayının TTK m. 82/7 de sayılan "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" hâllerine benzer, elektronik ortamda meydana gelen ve basiretli tacirin tüm özenine rağmen önleyemediği bir elektronik aft/hırsızlık olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

mahkemece verilen usûlden ret kararının hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

D) DELİLLER

....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E......../......, K....../...... sayılı dosyası kapsamı

E) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKÎ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, TTK'nin 82/7. Maddesi hükmü gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, ........ tarihinde açtığı eldeki davada, müvekkili şirkete ait elektronik ortamda tutulan ......... yılına ait defteri kebir ve yevmiye defteleri bilgisayar sistem ve kayıtlarına siber saldırı yapılması sonucunda zayi olduğunu ve yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamadığını, siber saldırı ve görüşmelerle ilgili olarak bilişim sistemlerine girme, sistemi engelleme, yok etme ve bozma suçlarından dolayı ....... CBS ...../....... Soruşturma sayılı dosyasından şikayette bulunulduğunu ileri sürerek, davacı şirkete ait ........... yılına ait elektronik defteri kebir ve yevmiye deftelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, "talep eden davacı tacir tarafından sunulu dava dilekçesi içerisindeki yazışma tarihlerinin en erken ....... tarihli olduğu, ...... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....../...... Soruşturma dosyasının ...... tarihinde açıldığının UYAP sitemi üzerinden anlaşıldığı, eldeki davanın ise dava açmada yasal süre olan zayi öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük süreden yaklaşık 6 ay sonra .............. tarihinde açıldığı belirlenmekle zayi belgesi verilebilmesi için gerekli yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla Mahkememizce davanın TTK m.82/7 gereğince davanın hak düşürücü sürede açılmaması nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile, 'Davanın usûlden reddine' karar verilmiş; karara karşı yine davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (05/07/2022 tarih ve 31887 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 01/07/2022 tarih ve 7417 sayılı yasa 55. maddesi ile değişik) 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Maddede düzenlenen 30 günlük süre hak düşürücü süredir. Hak düşürücü sürenin haklarında zayi kararı istenen belgelerin kurtarılması için yapılan çalışmalardan bir sonuç alınamayacağının, başka bir ifade ile ziyaın kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren başlatılması gerekir.

Davacı şirket tarafından dava konusu siber saldırı (şirketin bilişim sistemlerine girilerek, sistemin işleyişinin engellenmesi ve bozulması) eylemi nedeni ile ....... tarihinde .........

Cumhuriyet Başsavcılığının ....../...... soruşturma sayılı dosyası nezdinde şikayet başvurusunda bulunulduğu, aynı davacı şirket vekili tarafından savcılık dosyasına sunulan talep dilekçesinde, Müvekkil şirketin bilişim sistemlerinin kullanılmaması ve bazı kayıtların zayi olması nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığı'na ibraz edilmesi gereken defter ve kayıtların ibraz süresinin uzatılması talep edilmesi üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı yazısı ile yapılan ....... şirketine istinaden Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından emniyet siber suçlar birimine gönderilen yazının talep edildiğini belirterek,

emniyet siber suçlar birimine yazı yazılmasını talep etmiş ve bu talep dilekçesi ekinde Gelir İdaresi Başkanlığının ............. tarihli yazısını sunmuştur.

Gelir İdarei Başkanlığının anılan yazısı incelendiğinde; davacı şirket vekilinin ............. tarihli dilekçesinde cevaben verildiği; davacı şirket vekilinin ............ günü Gelir İdaresi Başkanlığına sunduğu dilekçesi ile, '................dönemlerine ait e defter kayıtlarının bulunduğu bilgisayar sistemine virüs/siber saldırı düzenlendiği, belirtilen dönem kayıtlarının zayi olduğu'nu belirterek belirtilen dönem defterlerini yükleyebilmek için ek süre talep ettiği anlaşılmıştır.

Görüldüğü üzere, en geç .......... günü itibarıyla, söz konusu siber saldırı nedeniyle defterlerin zayi olduğu hususu davacı tarafça bilinmektedir. Buna göre ........... tarihinde açılan eldeki davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair ilk derece mahkemesi kararında usûl ve yasaya uygun olmayan bir yön bulunmamaktadır.

Bu itibarla, istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-) Davacı vekilinin inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK’nin 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-) Alınması gereken istinaf karar ilam harcı peşin olarak alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-) İstinaf eden tarafça yatırılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-) İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına

5-) Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nin 333.maddesi uyarınca ilgisine iadesine,

6-) Kararın HMK'nin 359/4. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 362/1-ç maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 04/02/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan E-İmza

Üye E-İmza

Üye E-İmza

Katip E-İmza

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*