Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1545 K.2023/936

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hizmet alım sözleşmesi karşılığında davalı şirketten ihale usulü hizmet satın olduğunu, alt işveren olarak hizmet veren davalı şirket bünyesinde şoför olarak çalışan dava dışı işçi ........'in 22/06/2016 ile 31/03/2018 tarihleri arasında çalıştığını, bu sürelere ait adına tahakkuk eden kıden tazminatının davacı tarafından 22/01/2021 tarihinde 25.639,67 TL, 29/04/2021 tarihinde 5.284,54 TL olmak üzere ödendiğini, müvekkili idarece ödenen tutarın alt işveren olarak hizmet veren davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemeye açıldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin temel olarak davacı tarafın üst işverenliğinde çalıştığını, tüm çalışmasını davacıya hasretmiş olduğunu, ihale yüklenicilerine ücret haricindeki işçilik alacakları yönünden sorumlu tutabilmesi için üst işveren kimliğindeki davacının ücret haricinde kalan işçilik alacakları/tazminatlar için yüklenicilere önceden bir ödeme yapılmış olması gerektiğini, yüklenicilerin sorumluluğunun işçilerin ücretini ödemekten ibaret olduğunu,

ücret haricindeki işçilik alacakları için davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirkete bu davadan evvel söz konusu ödeme bildirilmediğini, ödeme miktarından sorumluluğuna düşen kısım için de temerrüte düşürülmediğini, müvekkili şirketin bir sorumluluğuna hükmedilecek ise bunun dava tarihinden itibaren işletilebilecek yasal faiz ile talep edilebileceğini, davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre.

"Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'nin emsal nitelikteki 15/09/2020 tarih, 2020/529-615 E-K sayılı ilamında da belirttiği gibi; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinde işçinin kıdem tazminatından hangi tarafın sorumlu olacağı açıkça belirtilmemiş ise, işçiye ödenen tüm kıdem tazminatının davalı taşeron firmalara rücu gerekmektedir, zira Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'nin emsal nitelikteki 15/09/2020 tarih, 2020/529-615 E-K sayılı ilamında; "...

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir." şeklinde karar vererek bu hususu kabul etmiştir.

Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar sonucunda; dava dışı işçinin davacı şirket bünyesinde çalıştığı süre için hak kazanacağı toplam işçilik alacağının 30.924.24 TL olduğu, bu işçilik alacağından 12.634.65 TL tutarlı kısmının davalı şirket işçisi olduğu döneme ait olması sebebi ile davacının davalıya rücu edebileceği toplam tutarın 12.634,65 TL olduğu fakat; taleple bağlılık ilkesi ve dava dilekçesinde yalnız 12.631,22 TL'nin dava konusu edilmiş olması sebebi ile davanın taleple bağlı kalınarak 12.631,22 TL üzerinden kabulü gerektiği anlaşılmıştır" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamından dava dışı işçinin en son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini, davacı kurumdan 01/04/2018 tarihinden önceki dönem için kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve diğer ücret alacaklarını talep hakkının bulunmadığını,

yüksek yargı kararları dikkate alındığında hükmedilen tazminat tutarının fahiş olduğunu, hesap edilen kıdem tazminatı açısından yarısına kadar indirilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dava açan kişi bu hakkın alacaklısı olmadığı halde dava açmış ise davacı sıfatının yokluğu (aktif husumet yokluğu), hakkın borçlusu olmayan kişiye dava açılmış ise davalı sıfatının yokluğu (pasif husumet yokluğu) söz konusu olacaktır. Sıfatın mevcut olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra belli olur. Mahkemece, davacı veya davalının talep bakımından sıfatı bulunmadığı tespit edilir ise dava esastan reddedilecektir.

Dava dışı ...........'in davalı şirket ile yine dava dışı ............ arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçi olarak çalıştırıldığı, dava dışı işçinin emekli olması nedeniyle işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça her ne kadar sözleşme ilişkisine dayanılarak ödenen alacağın rücuen tahsili talep edilmiş ise de davacı şirketin hizmet alım sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi dava dışı Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınmış bir temlikname de ibraz edilmediğinden bu dava yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

Açıklanan bu durum karşısında açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddi yerine işin esasına girilerek yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğundan mahkemece verilen kararın HMK'nun 355 ve 353/(1)-a-4. maddesi uyarınca re'sen kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

Başkan Üye- Üye- Katip- · E-imzalı E-imzalı E-imzalı E-imzalı