Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/838 K.2023/503

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı tarafından müvekkili aleyhine Trabzon İcra Müdürlüğünün 2018/342 Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, takibin faturaya dayandırıldığını, ne var ki takip dayanağı olarak gösterilen faturaların tek taraflı düzenlendiğini, müvekkilinin bu faturalardan haberdar olmadığı gibi faturalara konu mal alışverişinin de bulunmadığını ileri sürerek icra takibi uyarınca davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının borçlu olmadığını ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde; Dava konusu uyuşmazlığın; Trabzon İcra Müdürlüğü’nün 2018/342 Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takip dosyasında borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, Trabzon İcra Müdürlüğü’nün 2018/342 Esas sayılı takip dosyası mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelendiği, davacı ile davalı arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğu, bu ticari ilişkiden kaynaklı olarak düzenlenen fatura alacağının tahsili amacıyla davalının davacı aleyhine icra takibine giriştiği, davacının icra takibinden takip kesinleştikten sonra haberdar olması nedeniyle işbu davayı açmış olduğu anlaşılmıştır.

Kambiyo senetlerine dayalı olarak açılan menfi tespit davaları hariç olmak üzere kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıdadır. Ancak davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda, davacının halihazırda davalıya dava konusu faturalardan kaynaklı olarak 65.812,00-TL borcunun bulunduğunun belirtilmesi karşısında açılan davada ispat yükü davacı borçlu taraftadır. Bu minvalde mahkemece davacıya bilirkişi raporunda da belirtilen 15.782,00 TL lik ödemeye ilişkin yazılı delil sunmak üzere kesin süre verilmiş ancak davacı ödemeye ilişkin herhangi bir delil de sunamamıştır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; dosyaya sunulan mevcut deliller ile davacı davasını ispat edememiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen faturalar ile davalı tarafından dayanılan faturaların farklı olduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, mahkemece eksik araştırmayla hatalı şekilde karar verildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda Trabzon İcra Müdürlüğünün 2018/342 Esas sayılı dosyası üzerinden faturaya dayalı alacağın tahsili için davacı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, söz konusu takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, davalı yanca bu aşama sonrasında istinaf incelemesine konu bu davanın açıldığı sabittir.

Kambiyo senetlerine dayanılması hali hariç olmak üzere menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerindedir. Bu bağlamda davalı tarafça alacağın varlığının ispatı babında tarafların ticari defter ve belgelerine dayanılmış, mahkemece ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere takip dayanağı faturaların tümü tarafların ticari defterlerinde kayıtlıdır. Faturaların davacının ticari defterlerine kayıtlı olduğu gözetildiğinde ispat yükü üzerinde bulunan davalı alacaklı, faturaya konu malların davalıya teslim edildiğini, davacının ticari defterleri uyarınca ispat etmiştir. Bu haliyle ispat yükü fatura bedellerinin ödendiğini iddia eden davacı borçluya geçmiştir.

Ne var ki davacının ticari defterlerinde sadece 2 adet toplam 15.782,00 TL bedelli fatura yönünden ödeme kaydı bulunmakta olup davacı yanca bu ödemelerin ispatına yönelik yazılı delil sunulamamıştır.

Ancak davacı açıkça yemin deliline dayanmış olup 2 adet 15.782,00 TL bedelli fatura nedeniyle ödeme yapıldığına ilişkin iddiasını yemin deliliyle de ispat edebilir. Bu durum karşısında davacının defterinde ödeme kaydı bulunan faturalara yönelik olarak davacıya yemin delili hatırlatılıp hasıl olacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan bu durum karsısında davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.