6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, yabancıların Türkiye'de çalışma iznini düzenler. İzin verilebileceği gibi, belirli sebeplerle iptal de edilebilir.
İptal Sebepleri
- İzni alan yabancının çalışmaya başlamaması (genelde 6 ay).
- İşveren değişikliği (yeni izin alınmaması).
- Yanlış/eksik bilgi ile alınan izin.
- Yabancının suç işlemesi.
- Kamu güvenliğine tehdit oluşturması.
- İşverenin yükümlülüklere uymaması.
- Yabancının ülke dışında 6 aydan fazla kalması.
İptal Süreci
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı inceleme.
- İptal kararı tebliğ.
- Yabancıya 30 gün içinde Türkiye'yi terk hakkı.
- Sürenin sonunda sınırdışı işlemi başlatılabilir.
İdari İtiraz Yolu
- İptal kararına 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası.
- Yürütmeyi durdurma talebi şart.
- Karar idare mahkemesinden çıkar; istinaf-temyiz yolu.
- İç hukuk yolları tükendikten sonra AYM bireysel başvuru.
Sınırdışı ile Bağlantı
Çalışma izni iptal edilen yabancı, ikamet izninin de düzeyini kaybedebilir; YUKK m.54 sınırdışı kararı gündemdedir. Bu durumda:
- Aile birliği iddiası.
- Geri gönderme yasağı (AİHS m.3).
- İnsani durum.
- Vatandaşlık başvurusu.
Danıştay 10. Dairesi — Yerleşik Yaklaşım
Danıştay 10. Dairesi ve idare mahkemeleri, çalışma izni iptal kararlarında "orantılılık" ve "makul gerekçe" kıstaslarını uygular; salt biçimsel sebeplerle iptalin haksız olabileceğini, yabancının aile durumu ve Türkiye'deki yatırımlarının gözetilmesi gerektiğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
İşverenin Sorumluluğu
- İşverenin işten çıkarma sebebi olarak izin iptalini bildirmesi.
- İşçinin son ücret ve haklarının ödenmesi.
- Yabancının kıdem-ihbar tazminatları.
- Çalışma izni için ödenen ücretlerin iadesi (sözleşmeye göre).
Pratik Tavsiyeler
- İptal tebliği aldığınız tarihi titiz takip.
- 60 gün içinde dava açın (yürütmeyi durdurma).
- Aile birliği belgeleri (eş ve çocuk durumu).
- Türkiye'deki sosyal-ekonomik bağ belgeleri.
- Türk vatandaşlığı şartları varsa başvuru.
Çalışma izni iptali ciddi bir süreçtir. Yabancılar ve idare hukuku avukatı önerilir.