TCK m.50, 1 yıldan az hapis cezasının seçenekli yaptırımlara çevrilebileceğini düzenler. Hâkim takdir yetkisini kullanır.
Seçenekli Yaptırımlar
- Adli para cezası
- Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi
- Belirli yerlere gitmek/gitmemekten yasaklanma
- Bir meslek/sanat icrasından yasaklanma
- Sürücü/avcılık belgelerinin geri alınması
- Kamuya yararlı bir işte çalıştırma (her gün karşılığı 2 saat)
Çevirme Şartları
- 30 günden az hapis: zorunlu olarak çevirilir
- 1 yıldan az hapis: hâkim takdir hakkı kullanır
- Kasıtlı suçlardan daha önce hapis cezası almamış olma (kişiselleştirme)
Çevirme İhlâli
Seçenekli yaptırımın yükümlülüklerine uyulmazsa, ceza aynen infaz edilir.
Yargıtay CGK
CGK, seçenekli yaptırımın uygulanması için sanığın "sosyal-ekonomik durumu, suça etki eden koşulları, suç sonrası tutumu"nun değerlendirilmesi gerektiğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Ceza müdafii önerilir.