Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösteren tesisler için uygulanacak fiyat ve süreler ile yerli katkı ilavesine ilişkin kararda değişiklik yapılmasına dair 1044 sayılı karar, üretim yatırımlarının gelir öngörüsünü doğrudan etkileyen bir düzenlemedir. Yatırımcı açısından temel soru şudur: değişiklik, hâlihazırda işletmede olan veya inşaatı süren tesisler için hangi andan itibaren hüküm doğurur.
Değişikliğin uygulanacağı tesisler nasıl belirlenir
Bu tür düzenlemelerde belirleyici olan genellikle tesisin işletmeye giriş tarihi ya da ilgili başvurunun tamamlandığı andır. Bu nedenle her tesis için önce hangi tarih eşiğinin geçerli olduğu tespit edilmeli; sonra tesisin kayıtlı verileri bu eşikle karşılaştırılmalıdır. Kabul ve geçici kabul yazışmalarının tarihleri, bu tespitin en somut dayanağıdır.
Yerli katkı ilavesinde ispat yükü
- Hangi bileşenin yerli sayıldığına ilişkin belgelendirme zinciri eksiksiz mi.
- Üretici beyanları, sertifikalar ve denetim tutanakları birbiriyle uyumlu mu.
- Bileşen değişikliği yapıldıysa, bu değişiklik ilgili kuruma zamanında bildirilmiş mi.
- Katkı ilavesinden yararlanılan dönemler ile belgelerin geçerlilik dönemi örtüşüyor mu.
Kazanılmış hak ve haklı beklenti tartışması
Fiyat ve süre koşullarının değişmesi, yatırım kararını bu koşullara güvenerek almış olan işletmeler bakımından hukuki güvenlik tartışmasını gündeme getirir. Burada dile getirilen iddialar; düzenlemenin geçmişe etkili biçimde uygulanıp uygulanmadığı, geçiş hükümlerinin öngörülüp öngörülmediği ve idarenin daha önce verdiği yazılı görüşlere aykırı davranıp davranmadığı üzerinden şekillenir.
Ticari sözleşmelerin gözden geçirilmesi
Gelir varsayımının değişmesi, kredi sözleşmelerindeki taahhütleri, tedarik ve bakım sözleşmelerindeki fiyat mekanizmalarını ve ortaklık anlaşmalarındaki dağıtım kurallarını etkileyebilir. Bu nedenle düzenleme sonrası ilk yapılacak iş, sözleşmelerdeki mevzuat değişikliği ve uyarlama maddelerinin taranmasıdır. Bildirim yükümlülüğü öngörülen sözleşmelerde, süresinde bildirim yapılmaması ayrı bir ihlal başlığı doğurur.
İdari başvuruda dikkat edilecekler
Uygulamaya ilişkin görüş talepleri ile bireysel işleme karşı yapılan itirazlar farklı sonuçlar doğurur. Tesise özgü bir işlem tebliğ edilmişse, itirazın o işlemi hedef alacak biçimde ve süresi içinde yapılması gerekir; genel düzenlemeye yönelik soyut şikâyetler ise bireysel sonuç doğurmaz.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; tesisinizin tarihleri, lisans durumu ve belgelendirme dosyası sonucu belirlediğinden, adım atmadan önce enerji mevzuatına aşina bir hukukçuyla değerlendirme yapılması önerilir.