Uluslararası taşımacılık yapan Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşı sürücülerin Türkiye ye yapacakları taşımacılık amaçlı seyahatlerinde her giriş için 30 gün süreyle vize muafiyeti sağlanmasına dair 1052 sayılı karar, sınır ötesi karayolu taşımacılığında pratik bir kolaylık getirir. Ancak muafiyetin kapsamı sınırlıdır ve kapsam dışına çıkan kullanım, sürücü ile taşıyıcı şirket açısından idari sonuçlar doğurur.
Muafiyet neyi kapsar, neyi kapsamaz
Karar; belirli bir vatandaşlığa sahip sürücülerin, taşımacılık amacıyla yaptıkları seyahatlerde her giriş için 30 günlük bir muafiyetten yararlanmasını öngörür. Buradaki iki sınır önemlidir: seyahatin amacı taşımacılık olmalıdır ve muafiyet giriş başına tanınmıştır. Turistik veya iş görüşmesi amaçlı giriş, aile ziyareti ya da ülkede kalarak yürütülen bir çalışma ilişkisi bu çerçevenin dışında kalır.
Sürücü tarafında belge hazırlığı
- Sürücü belgesi ve mesleki yeterliliğe ilişkin belgelerin geçerlilik süresi.
- Taşıma işini gösteren sevk ve taşıma evrakı, araç belgeleri ve sigorta poliçesi.
- Şirket ile arasındaki hizmet ilişkisini gösteren yazılı belge.
- Giriş ve çıkış tarihlerinin sürücü tarafından da ayrıca kayda geçirilmesi.
Süre aşımı ve amaç dışı kullanım
Tanınan süre giriş başına hesaplandığı için, sürücünün ülkede kalış süresini takip etmesi gerekir. Sürenin aşılması ya da seyahat amacının taşımacılık dışında bir faaliyete dönüşmesi hâlinde idari yaptırım ve girişe ilişkin kısıtlama riski doğar. Bu tür bir işlemle karşılaşıldığında, önce işlemin gerekçesi ve dayanağının yazılı olarak öğrenilmesi, ardından idari başvuru yollarının süresi içinde kullanılması gerekir.
Taşıyıcı şirketin sorumluluk alanı
Şirket bakımından risk yalnızca sürücünün kişisel durumu değildir. Sefer planlaması yapılırken kalış sürelerinin sistemli izlenmesi, sürücü değişimlerinin kayda alınması ve sürücünün belgelerinin güncelliğinin kontrol edilmesi gerekir. Bu takibin yapılmaması, seferin sınırda durması, teslimatın gecikmesi ve buna bağlı ticari sorumluluk tartışmaları ile sonuçlanabilir.
Uyuşmazlık çıktığında ilk adım
Sınır kapısında veya ülke içinde yapılan bir işlem söz konusuysa, tutanağın bir nüshasının alınması ve tarih bilgisinin netleştirilmesi belirleyicidir. Süreye bağlı başvuru yollarında en sık yaşanan kayıp, tutanak ve bildirim tarihlerinin belgelenememesinden kaynaklanır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; sürücünün giriş kayıtları, taşıma evrakı ve tebliğ edilen işlem içeriği somut sonucu etkilediği için, yaptırımla karşılaşılması hâlinde hukuki destekle hareket edilmesi uygun olur.