400/154 kV Kocayatak Transformatör Merkezi Sahası Projesi kapsamında bazı taşınmazlar, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılacaktır. Trafo merkezi kamulaştırmaları, aynı kurumun yürüttüğü hat güzergâhı kamulaştırmalarından yapısı itibarıyla ayrılır ve malik açısından sonuçları daha ağırdır.
Trafo Merkezi Sahası ile Hat Güzergâhı Neden Farklıdır
Enerji iletim hatlarında çoğunlukla irtifak hakkı kurulurken, transformatör merkezi bir tesis sahasıdır ve üzerinde kalıcı yapı inşa edilir. Bu nedenle kural olarak taşınmazın mülkiyeti tümüyle idareye geçer, malik parseli kullanmaya devam edemez. Bedel değerlendirmesinde de irtifak oranı üzerinden değil, taşınmazın tam değeri üzerinden hesap yapılması gerekir.
Tapusuz Kullanım ve Zilyetlik İddiaları
Trafo merkezi sahaları genellikle yerleşim dışındaki geniş alanlarda seçilir. Bu alanlarda tapusuz ancak uzun süredir fiilen kullanılan parsellere rastlanır. Tapu kaydı bulunmayan kişilerin talepleri, mülkiyet bedeli olarak değil, taşınmaz üzerindeki muhdesat ve yatırımların karşılığı olarak gündeme gelebilir. Böyle bir iddia varsa keşif öncesinde açıkça bildirilmeli ve belgelendirilmelidir.
Bedelin Yatırılması ve Tahsili
- Acele el koyma aşamasında mahkemece belirlenen bedel idarece bankaya yatırılır.
- Bu tutar nihai değil, el koymaya esas geçici bir bedeldir.
- Bedel tespiti ve tescil davasında nihai bedel ayrıca belirlenir.
- Hisseli taşınmazlarda ödeme paydaşlara payları oranında yapılır.
- Tahsil sırasında vekâletname ve kimlik uyumsuzlukları sürecin en sık takıldığı noktadır.
Değer Hesabında Sıkça Atlanan Kalemler
- Parsel üzerindeki depo, ahır, sondaj kuyusu ve benzeri yapılar
- Elektrik ve su aboneliği gibi taşınmaza bağlı yatırımlar
- Taşınmazın yola cephesi ve ulaşım imkânı
- Aynı bölgede yakın tarihli gerçekleşmiş satışlar
Tescilden Sonra Gündeme Gelenler
Tescilin ardından taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz ve kira ilişkilerinin akıbeti ayrı bir başlıktır. Ayrıca kamulaştırılan alanın komşusu konumundaki parsellerde tesis nedeniyle ortaya çıkan etkiler, kamulaştırma dosyası dışında ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir. Kamulaştırmanın dayanağını 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu birlikte oluşturur.
Bu rehber genel çerçeveyi aktarmaktadır. Saha sınırının parselinize göre konumu ve tapu durumunuz sonucu değiştirebileceğinden, kendi dosyanız için ayrıca hukuki destek almanız uygun olur.