İstanbul ili Esenler ilçesi Havaalanı Mahallesinde bulunan alanın, bazı alanların riskli alan ilan edilmesine ilişkin karar kapsamından çıkarılması, ilk bakışta riskli alan kararının tümüyle kaldırılmasıyla benzer görünse de hukuki sonuçları bakımından ondan ayrılır. Bu ayrım, aynı ilçede farklı mahallelerde bulunan taşınmaz maliklerinin neden farklı sonuçlarla karşılaştığını açıklar.
İki işlem arasındaki temel fark
Kararın yürürlükten kaldırılması, o kararla kurulan statünün bütünüyle sona ermesi demektir. Kapsamdan çıkarma ise kararın varlığını koruduğu, yalnızca belirli bir alanın uygulama sınırı dışına alındığı anlamına gelir. Dolayısıyla aynı karara dayanan diğer alanlarda dönüşüm rejimi işlemeye devam ederken, kapsamdan çıkarılan alanda genel imar hükümleri geçerli olur. Malikin ilk yapması gereken, taşınmazının kapsamdan çıkarılan sınır içinde kalıp kalmadığını krokiden teyit etmektir.
Kapsam dışına çıkan alanda ne değişir
- Dönüşüm sürecine özgü uygulama işlemleri o alan için sona erer
- Yapılaşma ve ruhsat işlemleri genel imar mevzuatına göre yürütülür
- Statüye bağlı destek ve yardımlar geleceğe yönelik olarak uygulanmaz
- İdarece yapılması planlanan uygulamaların dayanağı ortadan kalkar
- Malikin bireysel yenileme yapma imkânı ön plana çıkar
Sınırda kalan taşınmazlar sorunu
Kapsamdan çıkarma işlemlerinde en fazla uyuşmazlık, sınır çizgisinin üzerinde veya hemen kenarında bulunan parsellerde çıkar. Bir parselin bir bölümünün kapsam içinde, diğer bölümünün dışında kalması ihtimali gözden kaçırılmamalıdır. Böyle bir durumda idareden koordinat bilgisi ve kroki istenmesi, ardından kadastro paftasıyla karşılaştırma yapılması gerekir. Yazılı bilgi alınmadan yürütülen işlemler, sonradan geri dönülemez sonuçlar doğurabilir.
Malikin kontrol listesi
- Karar metnini ve ekli sınır bilgisini temin edin.
- Parselinizin konumunu resmi kroki üzerinde teyit ettirin.
- Tapu kaydındaki şerhleri kontrol edip gereksiz hâle gelenlerin durumunu sorun.
- Belediyeden yazılı imar durumu belgesi alın; sözlü bilgiye dayanarak proje yaptırmayın.
- Statü döneminde yapılmış başvuru ve sözleşmelerin akıbetini yazılı olarak netleştirin.
- İşlemi hukuka aykırı buluyorsanız, dava açma süresini kararın yayımı ve tebliği üzerinden hesaplayın.
Yapı güvenliği ihtiyacı ortadan kalkmaz
Alanın kapsam dışına alınması, oradaki yapıların teknik olarak yeterli olduğu anlamına gelmez. Yapı bazlı risk tespiti yolu, alan statüsünden bağımsız biçimde açıktır ve özellikle eski yapı stokunun bulunduğu mahallelerde ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; parselinizin sınıra göre konumu ve mevcut sözleşmeleriniz sonucu değiştirebileceğinden, kendi dosyanız bakımından ayrı bir inceleme yapılması uygun olur.