Duruşmaya çağrılan tanık, bu görevi yerine getirirken kaybettiği zaman ve yaptığı harcama bakımından karşılıksız bırakılmaz. 2008 Yılı Tanıklık Ücret Tarifesi gibi yıllık tarifeler, tanığa ödenecek tutarın alt ve üst çerçevesini gösterir. Tarifeler her yıl yenilendiğinden, geçmiş yıllara ait metinler yalnızca o dönemde yapılmış ödemeler bakımından anlam taşır; güncel bir talep için o yılın yürürlükteki tarifesine bakılması gerekir.
Tanığa ne ödenir?
Ödeme üç kalemden oluşur: tanığın kaybettiği zamanla orantılı ücret, gelip gitmesi için gereken yol gideri ve gerektiğinde konaklama ile beslenme gideri. Hem Ceza Muhakemesi Kanunu hem Hukuk Muhakemeleri Kanunu, tanığın bu giderlerinin karşılanmasını öngörür. Ücret, tanığın mesleği veya geliri ne olursa olsun tarifede belirlenen sınırlar içinde takdir edilir; tarife üstü bir kazanç kaybının doğrudan tazmini bu kapsamda değildir.
Talep hangi anda yapılmalı?
- Davetiyeyle çağrılan tanık, duruşma salonunda dinlendikten sonra talebini mahkemeye bildirir.
- Talep tutanağa geçirilir ve mahkeme tarifeye göre tutarı takdir eder.
- Yol ve konaklama giderleri için bilet, fiş veya benzeri belgelerin sunulması ödemeyi kolaylaştırır.
- Ödeme, dosyanın türüne göre avanstan veya devlet hazinesinden karşılanır.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Tanığın talebini duruşmada dile getirmemesi ve dosyanın gider kararı verilmeden kapanması
- Yol giderinin belgelendirilmemesi nedeniyle asgari düzeyde takdir edilmesi
- Aynı gün birden fazla dosyada dinlenen tanık bakımından mükerrer ödeme tartışması
- Çağrıya uymayan tanık hakkında zorla getirme ve disiplin para cezası uygulanması ihtimali
Yargılama gideri olarak sonuç
Tanığa yapılan ödeme yargılama giderleri arasında yer alır ve kural olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilir. Bu nedenle tanık deliline dayanan taraf, gider avansının yeterli tutulmasına dikkat etmelidir; avansın eksik kalması tanığın dinlenmesinin ertelenmesine, ceza dosyalarında ise tanığın çağrılmasında gecikmeye yol açabilir. Ceza yargılamasında beraat halinde giderlerin kamu üzerinde kalması kuralı ayrıca gözetilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Tanıklık ücretine ilişkin tutarlar her yıl yeniden belirlendiğinden, güncel bir talep öncesinde ilgili yılın tarifesine bakılması ve tereddüt halinde dosyanın görüldüğü mahkeme kaleminden bilgi alınması uygun olacaktır.