Birden çok medya hizmet sağlayıcıya ortak olunmasına ilişkin usul ve esaslar, 6112 sayılı Kanun'un çoğulculuğu koruma amacını somutlaştıran bir düzenlemedir. Buradaki temel mantık basittir: yayıncılık alanında sahiplik yoğunlaşmasının belirli bir eşiğin ötesine geçmesi, kamuoyunun farklı kaynaklardan bilgi alma imkânını daraltır. Bu nedenle ortaklık yapısındaki değişiklikler izne ve bildirime bağlanmıştır.
Sadece doğrudan pay sahipliği değil
Uygunluk değerlendirmesinde bakılan şey, yalnızca hisse defterinde görünen doğrudan ortaklık değildir. Dolaylı pay sahipliği, aynı gerçek kişinin kontrolündeki farklı şirketler, oy sözleşmeleri ve yönetim kurulu üyeliğini belirleme gücü de tabloya dâhil edilir. Grup şirketleri üzerinden kurulan yapılarda, kâğıt üzerinde eşiğin altında kalınsa bile fiilî kontrol gerekçesiyle aykırılık tespit edilebilir. Bu nedenle işlem öncesi analiz, grubun tamamını kapsayacak biçimde yapılmalıdır.
Bildirim yükümlülüğü ne zaman doğar?
- Pay devri, birleşme veya bölünme gibi ortaklık yapısını değiştiren işlemlerde
- Dolaylı kontrolü değiştiren üst kademe hisse hareketlerinde
- Yönetim hakimiyetini etkileyen oy anlaşmalarında
- Yabancı sermaye payında değişiklik doğuran işlemlerde
Bildirimin gecikmesi, işlemin geçersizliği tartışmasından bağımsız olarak idari yaptırıma yol açabilir. Ticaret sicilinde tescil edilmiş olması, mevzuat kapsamındaki bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
İşlem sıralaması hatası
En sık karşılaşılan sorun, pay devrinin önce tamamlanıp uygunluk değerlendirmesinin sonraya bırakılmasıdır. Aykırılık tespit edildiğinde taraflardan yapıyı geri döndürmesi beklenir; bu ise hisse bedeli iadesi, vergi sonuçları ve sözleşmesel tazminat gibi zincirleme sorunlar doğurur. Devir sözleşmesine, uygunluk değerlendirmesinin olumsuz sonuçlanması hâlini düzenleyen bir hüküm konulması bu riski yönetmenin en pratik yoludur.
Aykırılık tespiti ve sonuçları
Aykırılık halinde uygulanabilecek sonuçlar kademelidir: durumun mevzuata uygun hâle getirilmesi için süre verilmesi, idari para cezası ve devamında lisansa ilişkin daha ağır sonuçlar. Verilen uyum süresi içinde yapıyı düzeltmek, çoğu zaman kararla mücadele etmekten daha hızlı ve daha az maliyetlidir. Kararın esasına itiraz edilecekse, bu idari işleme karşı idari yargıda iptal davası yolu açıktır ve süre kararın tebliğinden itibaren işler.
İşlem öncesi kontrol başlıkları
- Grubun tamamını kapsayan güncel bir ortaklık şeması hazırlayın; dolaylı payları da gösterin.
- Aynı ortakların yer aldığı diğer medya hizmet sağlayıcılarını listeleyin.
- Bildirim ve izin gerektiren aşamaları işlem takvimine yerleştirin.
- Devir sözleşmesine uygunluk şartını ve olumsuz sonuç hâlinde uygulanacak mekanizmayı yazın.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Sahiplik yapısı, işlemin türü ve grup ilişkileri sonucu doğrudan belirlediğinden, planlanan devir öncesinde yapıya özel bir hukuki inceleme yapılması önerilir.