Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversite laboratuvarlarında yürütülen ölçüm, analiz ve test hizmetlerinin kurumsal düzenini belirler. Bu merkezler yalnızca akademik çalışma yapmaz; sanayi kuruluşlarına, kamu idarelerine ve zaman zaman yargı süreçlerine girdi oluşturan analiz raporları da üretir. Rehberin odağı, bu raporların hukuki değeri ve doğurduğu sorumluluktur.
Analiz Raporu Hangi Anlamda Delil Olur
Bir laboratuvar raporunun yargılamada karşılığı, hazırlanış usulüne bağlıdır. Taraflardan birinin talebiyle alınmış rapor, mahkemece atanan bilirkişi raporuyla aynı ağırlıkta değerlendirilmez; ancak dosyaya sunulup diğer tarafın itirazlarına açıldığında değerlendirmeye alınabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, uzmanlık gerektiren konularda bilirkişi incelemesini ve taraflarca sunulan uzman görüşünün dosyaya girmesini ayrı kurumlar olarak ele alır. Bu ayrım bilinmeden alınan rapor, beklenen sonucu vermeyebilir.
Numunenin Kaderi Raporun Kaderidir
Analiz uyuşmazlıklarının önemli kısmı sonucun kendisinden değil, numunenin alınış ve saklanış biçiminden kaynaklanır. Kritik başlıklar:
- Numunenin kim tarafından, hangi tarihte ve nasıl alındığının tutanakla belgelenmesi.
- Numune ile karşı tarafın ürünü arasındaki bağın kesintisiz kurulması.
- Saklama koşulları ve laboratuvara ulaşana kadar geçen sürenin kayıt altına alınması.
- Şahit numune bırakılıp bırakılmadığı.
Zincirin herhangi bir halkasındaki boşluk, teknik olarak doğru bir sonucun dahi dosyada tartışmalı hâle gelmesine yol açar.
Hizmet Sözleşmesinde Netleştirilmesi Gerekenler
Merkez ile hizmet alan arasındaki ilişki bir eser veya hizmet ilişkisi olarak kurgulanır. Sözleşmede analiz yönteminin adı, ölçüm belirsizliği, raporun kullanım amacı ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği açıkça yazılmalıdır. Raporun ticari tanıtımda kullanılması ayrı bir izin konusudur ve izinsiz kullanım hem sözleşmeye hem haksız rekabet hükümlerine aykırılık oluşturabilir.
Akreditasyon ve Yöntem Tartışması
Raporun karşı tarafça çürütülmesinde en sık kullanılan argüman, kullanılan yöntemin kapsam dışı olduğu veya cihazın kalibrasyon kaydının bulunmadığı iddiasıdır. Bu nedenle rapor talep edilirken hangi standarda göre çalışılacağı önceden sorulmalı, kalibrasyon ve yetki kapsamına ilişkin belgelerin rapora ek yapılması istenmelidir.
Rapor Almadan Önceki Hazırlık
- Raporun hangi hukuki süreçte kullanılacağını laboratuvara önceden bildirin.
- Numune alımını mümkünse tutanaklı ve karşı taraf haberdar edilerek yaptırın.
- Yöntem, belirsizlik ve kapsam bilgisinin rapor metninde yer almasını isteyin.
- Süreye bağlı bir uyuşmazlıkta, analiz süresini hak düşürücü sürelerle birlikte planlayın.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Teknik bir raporun dosyanızda beklediğiniz etkiyi doğurması, uyuşmazlığın türüne göre değiştiğinden, rapor talebinden önce hukuki strateji ile teknik sürecin birlikte planlanması yararlı olur.