Anayasa Mahkemesi raportör yardımcısı adaylarının eğitimine ilişkin yönetmelik, adaylık döneminin nasıl yürütüleceğini, eğitimin içeriğini ve değerlendirmenin usulünü düzenler. Adaylık dönemi, mesleğe geçişin ön koşulu olduğundan bu düzenlemedeki her aşama, adayın kariyeri bakımından doğrudan sonuç doğurur.
Adaylık eğitiminin işlevi
Eğitim, yalnızca teorik bilgi aktarımı değildir; adayın anayasa yargısının çalışma yöntemine, dosya inceleme disiplinine ve rapor yazım tekniğine uyumunu ölçmeyi amaçlar. Bu nedenle eğitim programı genellikle teorik dersler, uygulama çalışmaları ve birim nezdinde yürütülen fiilî çalışma dönemlerinden oluşur. Her aşamanın ayrı bir değerlendirme çıktısı üretmesi, sürecin denetlenebilirliğini sağlar.
Değerlendirme ölçütleri ve şeffaflık
Değerlendirmenin hukuka uygun sayılabilmesi için ölçütlerin önceden belirlenmiş, adaya duyurulmuş ve tüm adaylara eşit biçimde uygulanmış olması gerekir. Sonradan getirilen veya yalnızca bazı adaylara uygulanan ölçütler, eşitlik ve öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmaz. Adayın kendisine uygulanan ölçütleri ve puanlama tablosunu talep etme imkânı, sürecin en temel güvencelerinden biridir.
Adayın usule ilişkin güvenceleri
- Kendisi hakkında düzenlenen değerlendirme belgelerinin tebliğ edilmesi
- Olumsuz kanaate karşı açıklama ve savunma sunabilme imkânı
- Kararların gerekçeli olması; soyut ifadelerle yetinilmemesi
- Öngörülen itiraz yolunun ve süresinin bildirilmesi
Süreci izlerken tutulması gereken kayıtlar
- Eğitim programının ilan edilen takvimini ve içerik değişikliklerini saklayın.
- Devam çizelgeleri, verilen ödev ve rapor örnekleri ile geri bildirimleri arşivleyin.
- Size tebliğ edilen her belgenin tarihini ve tebliğ şeklini not edin.
- Sözlü olarak iletilen olumsuz değerlendirmelerin yazılı hale getirilmesini isteyin.
Olumsuz sonuç halinde hukuki yol
Adaylık sürecine ilişkin kararlar idari işlem niteliğinde olduğundan, kural olarak idari yargı denetimine tabidir. Burada tartışma çoğu zaman işlemin esasına değil; yetki, şekil, sebep ve gerekçe unsurlarına odaklanır. Değerlendirmenin hangi somut olguya dayandığı gösterilemiyorsa, işlemin sebep unsuru yönünden sakat olduğu ileri sürülebilir. Dava süresinin tebliğ tarihinden işlemeye başladığı unutulmamalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi aktarmaktadır; adaylık sürecine ilişkin işlemler kişiye özgü belgelerle değerlendirildiğinden, karar tebliğ edilir edilmez hukuki görüş alınması yerinde olur.