Mal ve hizmet tedarikinde alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının belirlenmesi hakkında tebliğ, ticari işletmeler arasındaki tedarik ilişkilerinde geç ödeme hâlinde uygulanacak faiz oranı ile alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderin her yıl ilan edilmesini sağlar. Amaç, ödeme gücü yüksek tarafın ödemeyi geciktirerek finansman sağlamasının önüne geçmektir.
Hangi İlişkiler Kapsama Girer?
Düzenleme, ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedariki ilişkilerine yöneliktir. Tüketici işlemleri ile kamu ihale mevzuatına tabi bazı ilişkiler farklı rejimlere bağlıdır. Kapsam değerlendirmesi yapılırken tarafların sıfatı ve işin niteliği birlikte ele alınmalıdır; faturanın ticari nitelikte olması tek başına yeterli bir ölçüt değildir.
Temerrüt Ne Zaman Başlar?
Sözleşmede ödeme günü kararlaştırılmışsa, borçlu o günün geçmesiyle ayrıca ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer. Ödeme günü belirlenmemişse; faturanın veya eşdeğer ödeme talebinin borçluya ulaştığı tarih, malın veya hizmetin teslim alındığı tarih ya da gözden geçirme ve kabul usulü öngörülmüşse bu sürecin tamamlandığı tarih esas alınarak hesap yapılır. Bu tarihlerin belgelenmesi, faiz talebinin kabul edilebilirliğini doğrudan belirler.
Faiz Talebini Güçlendiren Kayıtlar
- Faturanın tebliğ edildiğini gösteren teslim veya elektronik gönderim kaydı
- İrsaliye ve teslim tutanağı üzerindeki tarih ve imza
- Kabul veya gözden geçirme sürecine ilişkin yazışmalar
- Kısmi ödemelerin hangi alacağa mahsup edildiğine dair mutabakat
- Cari hesap ilişkisi varsa dönem sonu mutabakat mektupları
Sözleşmeye Konulan Aleyhe Hükümler
Ödeme süresini aşırı biçimde uzatan veya faiz talebini tümüyle ortadan kaldıran sözleşme hükümleri, alacaklı aleyhine ağır dengesizlik yaratıyorsa geçerlilik yönünden tartışılabilir. Bu nedenle çerçeve tedarik sözleşmelerinde ödeme vadesi, gecikme faizi ve tahsil masrafı maddelerinin ayrı ayrı müzakere edilmesi önemlidir. Faiz oranı her yıl yeniden ilan edildiğinden, hesaplamada geç kalınan döneme karşılık gelen oranın kullanılması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme sunar. Faiz başlangıcı ve oran seçimi, alacağın dayandığı sözleşmeye ve belgelere göre değişebileceğinden, takip veya dava öncesinde hesaplamanın hukuki denetimden geçirilmesi tavsiye edilir.