Özelleştirme yoluyla gerçekleşen devralmalarda, sözleşmenin imzalanmış olması tek başına hukuki sonuç doğurmaya yetmez. Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2013/2), işlemin rekabet hukuku bakımından geçerli hale gelmesi için izlenecek iki aşamalı yolu düzenler. Bu rehber, süreci geçerlilik ekseninden ele alır.
Neden İki Ayrı Aşama Var
Tebliğin kurduğu yapıda ön bildirim ile izin başvurusu farklı zamanlara ve farklı amaçlara hizmet eder. Ön bildirim, ihale şartları henüz şekillenirken işlemin rekabetçi yapı üzerindeki muhtemel etkisinin erken değerlendirilmesini sağlar. İzin başvurusu ise alıcının belirlenmesinden sonra, somut devir için verilir. Bu ikisini birbirinin yerine geçen adımlar gibi görmek, sürecin en sık rastlanan hatasıdır.
Geçerlilik Şartı Ne Anlama Gelir
Kapsama giren bir devralmada Kurumdan izin alınmamışsa, taraflar arasındaki sözleşme rekabet hukuku bakımından hüküm doğurmaz. Bunun pratik yansıması ağırdır: devralan taraf, izin tamamlanmadan hedef teşebbüsün yönetimine fiilen hâkim olmaya başlarsa, hem işlemin akıbeti hem de idari yaptırım riski gündeme gelir. Bu nedenle kapanış ile izin arasındaki dönemde tarafların birbirinden bağımsız hareket etmeye devam etmesi gerekir.
Başvuru Dosyasında Kritik Başlıklar
- İşleme taraf teşebbüslerin ve nihai kontrol sahiplerinin doğru ve eksiksiz tanımlanması.
- İlgili ürün ve coğrafi pazarın gerekçeli biçimde ortaya konması; dar tanım da geniş tanım da savunulabilir olmalıdır.
- Pazar payı verilerinin kaynağının gösterilmesi; tahmini rakamların tahmin olduğunun belirtilmesi.
- Dikey ilişkiler ve alıcının aynı pazardaki mevcut varlığının açıklanması.
Eksik Bildirimin Doğurduğu Gecikme
Uygulamada süreci en çok uzatan etken, bildirimin eksik kabul edilmesidir. Eksiklik giderilene kadar inceleme süresinin işlemeye başlamaması, ihale takvimiyle uyuşmazlık yaratır. Bu nedenle bildirim öncesinde belge listesinin bir kez de karşı kontrolle gözden geçirilmesi, sonradan yaşanacak takvim baskısını önler.
Karara Karşı Ne Yapılabilir
- Şartlı izin verilmişse, yükümlülüklerin uygulanabilirliği kapanış öncesinde değerlendirilmelidir.
- İzin verilmemesi halinde idari yargı yolu açıktır; dava süresinin kararın tebliğine bağlı olduğu unutulmamalıdır.
- İşlem yapısında değişiklik yapılarak yeniden başvuru seçeneği de ayrıca değerlendirilebilir.
Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır. Her özelleştirme işleminin pazar yapısı ve ihale koşulları farklıdır; devir öncesinde dosyanın rekabet hukuku alanında çalışan bir hukukçuyla birlikte gözden geçirilmesi yerinde olur.