İnternet Alan Adları Tebliği, ülke kodlu alan adlarının tahsisine, tahsisin yenilenmesine, devrine ve iptaline ilişkin usul ve esasları düzenler. Düzenlemenin dayanağı 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'dur. Kurumsal kimliğin dijital adresi olan alan adı, çoğu işletmede ticari markadan sonra gelen ikinci önemli varlıktır; buna rağmen tahsis kayıtları çoğu zaman ihmal edilir.
Belgeli ve Belgesiz Tahsis Ayrımı
Alan adı uzantılarının bir bölümü, başvuranın o ada ilişkin bir hakkını belgelemesini gerektirir; bir bölümü ise başvuru sırasına göre tahsis edilir. Belgeli tahsiste sunulan marka tescil belgesi, ticaret sicil kaydı veya benzeri belgenin başvuru anında geçerli olması gerekir. Süresi dolmuş bir belgeye dayanan tahsis, sonradan tartışmaya açık hale gelir.
Kayıt Bilgilerinin Güncelliği
- Tahsis sahibi olarak şirketin mi yoksa bir çalışanın ya da ajansın mı göründüğü,
- Kayıtta yer alan e-posta adresinin hâlâ erişilebilir olup olmadığı,
- Yenileme bildirimlerinin ulaştığı adresin takip edilip edilmediği,
- Yetkili kişi ayrıldığında erişim bilgilerinin devredilip devredilmediği.
Uygulamada en ağır kayıplar, alan adının şirket yerine eski bir çalışanın veya hizmet aldığı ajansın üzerine kayıtlı olmasından doğar. Bu durumda alan adının geri alınması, teknik bir işlem olmaktan çıkıp hukuki bir uyuşmazlığa dönüşür.
Devir, Unvan Değişikliği ve Şirket Birleşmeleri
Ticaret unvanının değişmesi, şirket birleşmesi veya işletmenin devri hallerinde alan adı kayıtlarının da güncellenmesi gerekir. Devrin belgelendirilmesi ve tahsis kaydının yeni sahibe geçirilmesi ihmal edildiğinde, marka ile alan adı sahibi farklı kişiler olarak görünür; bu tutarsızlık ileride açılacak bir uyuşmazlıkta aleyhe yorumlanabilir.
İptal, Feragat ve Yeniden Tahsis Riski
Tahsisin süresi içinde yenilenmemesi, belgelerin geçersiz hale gelmesi veya tahsis şartlarının kaybedilmesi iptale yol açabilir. İptal sonrası alan adının serbest kalması ve üçüncü kişilerce alınması, özellikle bilinirliği yüksek adlarda ciddi bir tehdittir. Yenileme tarihinin şirket takvimine sabit bir hatırlatma olarak işlenmesi, basit ama etkili bir önlemdir.
İçerik Sorumluluğu ile Kesişen Alan
Alan adının tahsis edilmiş olması, o adres üzerinden yayımlanan içerikten doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz. İçerik nedeniyle 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması gündeme gelebilir. Bu nedenle site sahipliği ile içerik üretim sorumluluğunun sözleşmelerde ayrıştırılması önerilir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kaybedilmiş, devredilmemiş veya üçüncü kişi adına kayıtlı bir alan adı söz konusuysa, tahsis kayıtları ve marka belgeleri birlikte incelenerek izlenecek yolun belirlenmesi gerekir.