Sigorta sözleşmesinden doğan bir ödeme yükümlülüğü doğduğu hâlde hak sahibi ortaya çıkmadığında, bu tutar şirketin kayıtlarında süresiz biçimde beklemez. Özel hukuk hükümlerine tabi sigortalarda hak sahiplerince aranmayan paralara ilişkin düzenleme, sigorta şirketine bir arama, duyuru ve ayrı kayıt yükümlülüğü getirirken hak sahibine de belirli bir zaman penceresi tanır. Bu rehber, kendisine veya murisine ait bir sigorta ödemesinin izini sürmek isteyen kişi bakımından pratik adımları ele alır.
Hangi tutarlar aranmayan para sayılır
Uygulamada en sık karşılaşılan kalemler; ödenmemiş hayat sigortası birikimleri, kâr payı ve irat ödemeleri, iade edilmesi gereken prim farkları ile lehtarına ulaşılamayan tazminat bedelleridir. Ortak özellik, alacağın hukuken doğmuş olması, buna karşılık hak sahibinin hiç başvurmamış ya da kendisine ulaşılamamış olmasıdır. Poliçedeki adres, telefon veya banka bilgisi güncellenmemişse tutar çoğu kez bu statüye düşer.
Şirketin arama ve kayıt yükümlülüğü ne işinize yarar
Sigorta şirketi, kayıtlarındaki iletişim bilgilerini kullanarak hak sahibine ulaşmak, öngörülen usule göre duyuru yapmak ve aranmayan tutarları ayrı bir kayıt düzeninde izlemek zorundadır. Hak sahibi açısından bunun anlamı şudur: şirketin size ulaşamamış olması alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Aksine, bu kayıtlar sonradan yapacağınız başvuruda tutarın varlığını ve doğuş tarihini gösteren en güçlü dayanaktır. Başvuruda doğrudan bu kayıtların incelenmesini talep etmek, süreci hızlandırır.
Mirasçı sıfatıyla başvuruda belge seti
- Veraset ilamı veya noterden alınmış mirasçılık belgesi
- Murise ait poliçe, teklif formu, ödeme dekontu ya da eski hesap ekstresi gibi sözleşmeyi gösteren her türlü kayıt
- Ölüm belgesi ve kimlik bilgilerini eşleştiren nüfus kaydı
- Hak sahibinin güncel adres ve IBAN bilgisi
- Birden fazla mirasçı varsa pay oranlarını gösteren belge veya vekâletname
Zamanaşımı işlediyse hak tümüyle kaybolur mu
Zamanaşımı süresi sigorta türüne ve alacağın niteliğine göre değişir; süreyi poliçe hükümleri ile ilgili kanun birlikte belirler. Sürenin dolması alacağı her hâlde yok etmez, ancak talebin ileri sürüleceği muhatabı ve usulü değiştirebilir. Mevzuat, belirli koşullarda aranmayan tutarların şirket bünyesinden çıkarılarak öngörülen fona veya hesaba aktarılmasını düzenler. Bu nedenle başvurudan önce tutarın hâlen şirkette mi tutulduğu, yoksa aktarılıp aktarılmadığı sorulmalı; yanlış muhataba yapılan başvuru zaman kaybına yol açar.
Başvuru sırası
- Poliçenin düzenlendiği sigorta şirketine yazılı başvurarak kayıt sorgusu isteyin ve başvuru tarihinizi belgeleyin.
- Cevap gelmez veya olumsuz olursa sigortacılık alanındaki başvuru ve uyuşmazlık çözüm mercilerini değerlendirin.
- Tutarın devredildiği bildirilirse devralan kuruma yönelik talebi ayrıca oluşturun.
- Yargı yoluna gidilecekse alacağın doğum tarihi, faiz başlangıcı ve zamanaşımı savunmasına karşı delilleri baştan hazırlayın.
Yukarıdaki açıklamalar genel nitelikte olup her poliçe kendi şartlarına göre değerlendirilir; ödemenin miktarı ve muhatabı konusunda tereddüt varsa dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.