Maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanmasına dair yönetmelik, kimyasal ürün piyasasında faaliyet gösteren herkesi doğrudan ilgilendirir. Yükümlülük yalnızca üreticiye değil; ithalatçıya, karışım hazırlayana ve belirli hâllerde dağıtıcıya da yönelir. Aşağıda uygulamada en çok ceza doğuran alanlar ve savunma hazırlığı ele alınmıştır.
Sınıflandırma: Yükümlülüğün Başladığı Nokta
Sınıflandırma, ürünün tehlike özelliklerinin mevcut verilere göre belirlenmesidir. Burada iki ayrı hata tipi görülür: eksik sınıflandırma (tehlikenin hiç gösterilmemesi) ve yanlış kategori (tehlikenin daha düşük sınıfta gösterilmesi). İkinci hata, denetimde çoğu kez daha ağır değerlendirilir; çünkü kullanıcıyı yanıltma sonucu doğurur. Sınıflandırmaya esas veriler, tarihiyle birlikte dosyalanmalı ve hangi kaynağa dayanıldığı gösterilebilmelidir.
Etiket Üzerinde Denetimde İlk Bakılanlar
- Ürün tanımlayıcı bilgilerin ve tedarikçi iletişim bilgilerinin eksiksizliği
- Zararlılık işaretleri ile uyarı kelimesinin sınıflandırmayla tutarlılığı
- Zararlılık ve önlem ifadelerinin ürüne uygun seçilmiş olması
- Etiketin Türkçe olması ve okunabilir boyutta bulunması
- Ambalajın çocukların açmasına karşı düzenek gerektirip gerektirmediği
Bu beş başlık, bir iç denetim listesinin çekirdeğini oluşturabilir. Etiket tasarımı değiştiğinde liste yeniden çalıştırılmalıdır.
Güvenlik Bilgi Formuyla Tutarlılık
Etiket ile güvenlik bilgi formu arasındaki çelişki, denetimde tek başına bir uygunsuzluk gerekçesidir. Karışımın bileşiminde bir değişiklik yapıldığında her iki belgenin eş zamanlı güncellenmesi ve müşterilere yeni formun iletildiğinin kayıtla ispatlanabilir olması gerekir. Elektronik posta kayıtları bu ispatın en pratik aracıdır.
Ceza Kararıyla Karşılaşınca
İdari yaptırım kararında öncelikle üç husus incelenmelidir: fiilin tutanakta somut olarak tarif edilip edilmediği, yükümlünün doğru belirlenip belirlenmediği (üretici mi ithalatçı mı) ve kararın hangi mercie hangi süre içinde itiraz edilebileceği. Yükümlü sıfatının yanlış belirlenmesi, esasa girilmeden iptal sonucu doğurabilecek bir sakatlıktır. Süre bakımından ise tebliğ tarihi esas alınır; tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Sözleşmelerle Riski Dağıtmak
Yurt dışından tedarik edilen bir karışımda sınıflandırma verisi tedarikçiden gelir. Sözleşmeye; verinin doğruluğuna ilişkin taahhüt, güncelleme bildirimi yükümlülüğü ve yanlış veriden doğan idari cezalarda rücu hakkı eklenmelidir. Bu maddeler yoksa ceza, ithalatçının üzerinde kalır.
Yazı genel bilgilendirme amacı taşır; ürününüze özgü sınıflandırma ve etiket değerlendirmesi, teknik dosya ve denetim tutanakları görülmeden yapılamaz.