Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin Muhasebe Uygulamaları ile Finansal Tabloları Hakkında Yönetmelik, bu şirketlerin kayıt düzenini ve kamuya sunacakları tabloların biçimini belirler. Düzenleme teknik görünse de, tabloların içeriği hem idari denetimde hem de müşteriyle çıkan uyuşmazlıklarda kullanılan temel delildir.
Yönetmeliğin Yerleştiği Zemin
Bu şirketler, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında faaliyet gösterir ve düzenleme ile denetimleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yürütülür. Muhasebe yönetmeliği, faaliyet iznine bağlı yükümlülüklerin sayısal olarak izlenebilmesini sağlar; bu nedenle raporlama hatası çoğu zaman sadece bir muhasebe sorunu olarak kalmaz.
Tasarruf Finansman Şirketlerinde Özellikli Durum
Tasarruf finansman modelinde müşteriden toplanan birikimlerin ayrı izlenmesi ve tahsis planının şeffaf biçimde raporlanması esastır. Müşteri birikimleri ile şirketin öz kaynaklarının ayrımının kayıtlarda net görülmemesi, hem idari yaptırım hem de bireysel uyuşmazlıklarda ağır sonuç doğurur. Sözleşmeden dönme ve iade taleplerinde, tahsis sırasının ve birikim tutarının kayıtlardan doğrulanabilmesi belirleyicidir.
Raporlamada Sık Rastlanan Sorunlar
- Takipteki alacakların sınıflandırılmasında gecikme
- Karşılık ayrılmasında iç politikanın yazılı olmaması
- İlişkili taraf işlemlerinin dipnotlarda yeterince açıklanmaması
- Sözleşme koşullarının muhasebe kaydıyla örtüşmemesi
- Bağımsız denetim bulgularının izleyen dönemde kapatılmaması
Müşteri Uyuşmazlıklarına Yansıması
Bir tüketici veya ticari müşteri, ödediği tutar ile borç bakiyesi arasındaki farkı tartıştığında, mahkeme kayıt düzenine ve hesap dökümüne bakar. Sözleşmede yazan hesaplama yöntemiyle uygulanan yöntem arasındaki fark, bilirkişi raporunda hızla ortaya çıkar. Bu nedenle sözleşme metni ile muhasebe uygulamasının uyumu, hukuk birimi ile mali işlerin birlikte yürütmesi gereken bir çalışmadır.
Denetimde Yaptırımla Karşılaşılırsa
Denetim sonucunda uyarı, faaliyet sınırlaması veya idari para cezası uygulanabilir. Bu kararlara karşı idari yargıda dava açma süresi tebliğden itibaren işler. Savunma hazırlanırken, tespit edilen aykırılığın dönemi, düzeltilip düzeltilmediği ve şirketin aldığı iyileştirme kararları belgeleriyle birlikte sunulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Şirketin faaliyet türü ve dosyanın kendine özgü koşulları sonucu değiştirebileceğinden, denetim yazısı veya müşteri talebi ulaştığında ayrıntılı bir hukuki inceleme yapılması yerinde olacaktır.