Türk Akreditasyon Kurumunca Uygulanacak Akreditasyon Kullanım Ücreti ve Payına İlişkin Tebliğ, akredite edilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşlarının ödemekle yükümlü olduğu mali katkının çerçevesini belirler. Laboratuvarlar, muayene kuruluşları ve belgelendirme kuruluşları açısından bu yükümlülük yalnızca bir muhasebe kalemi değildir; akreditasyon statüsünün sürekliliğiyle doğrudan bağlantılıdır.
Yükümlülüğün Doğduğu An
Akreditasyon kullanım payı, kural olarak akreditasyon kapsamında verilen hizmetlerle ilişkilendirilir. Bu nedenle kuruluşun kapsam içi ve kapsam dışı faaliyetlerini muhasebe kayıtlarında ayrıştırması gerekir. Ayrıştırma yapılmadığında beyan edilen tutar ile kurum tarafından hesaplanan tutar arasında fark doğar ve bu fark çoğunlukla kuruluş aleyhine yorumlanır.
Beyan Sürecinde Sık Karşılaşılan Hatalar
- Kapsam dışı danışmanlık veya eğitim gelirlerinin yanlışlıkla beyana dâhil edilmesi
- Kapsam içi olduğu hâlde alt yüklenici aracılığıyla verilen hizmetin beyan dışı bırakılması
- Beyanın destekleyici mali kayıtla eşleştirilmemesi
- Düzeltme gerektiğinde kuruma yazılı bildirim yapılmaması
Ödenmemesinin Sonuçları
Mali yükümlülüğün yerine getirilmemesi, akreditasyonun askıya alınmasına ve devamında kapsamın daraltılması ya da akreditasyonun geri çekilmesine kadar gidebilen bir süreci başlatabilir. Bu sonuç, kuruluşun düzenlediği belgelerin piyasada kabul görmesini doğrudan etkiler. Askı döneminde düzenlenen raporların geçerliliği tartışmaya açılacağından, ticari zincirde ikinci bir uyuşmazlık dalgası doğar. Bu nedenle ödeme uyuşmazlığı, teknik bir konu gibi görülüp ertelenmemelidir.
İtiraz Yolunun İşletilmesi
- Hesaplama tablosunu ve dayanağını kurumdan yazılı olarak isteyin.
- Kendi mali kayıtlarınızla farkı kalem kalem karşılaştırın.
- İtirazınızı kurumun öngördüğü usulle ve süresi içinde yapın.
- Nihai karar tebliğ edildiğinde idari yargı süresi için takvim oluşturun.
Türk Akreditasyon Kurumunun kuruluş ve görevlerine ilişkin mevzuat ile kurumun kendi düzenlemeleri birlikte okunmalı, itiraz dilekçesinde hangi düzenlemenin hangi biçimde yanlış uygulandığı somut olarak gösterilmelidir.
Sözleşmelere Yansıması
Akreditasyon statüsünün müşteriye taahhüt edildiği sözleşmelerde, askı hâli sözleşmeye aykırılık iddiasına dönüşebilir. Bu riski azaltmak için sözleşmelerde akreditasyon kapsamının hangi tarihte ve hangi standartla geçerli olduğunun belirtilmesi ve statü değişikliğinde bildirim yükümlülüğünün düzenlenmesi yerinde olur.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur; kuruluşunuzun kapsamı ve gelir yapısı farklılık göstereceğinden, beyan ve itiraz süreçlerini mali müşavir ve hukukçuyla birlikte yürütmeniz önerilir.