Üniversite bünyesindeki iş sağlığı ve güvenliği eğitim uygulama ve araştırma merkezleri, mesleki eğitim ve araştırma faaliyetleri yürütür. Bu rehberde merkezin kurumsal yapısından çok, verilen eğitimin işveren yükümlülükleri karşısındaki karşılığı ve bir iş kazası dosyasında eğitim kaydının nasıl değerlendirildiği ele alınmaktadır.
Eğitim Yetkisinin Sınırını Bilmek
Her eğitim faaliyeti, mevzuatın aradığı zorunlu eğitimin yerine geçmez. Bazı eğitimler için yetkilendirme aranırken, bazıları kurumsal farkındalık eğitimi niteliğindedir. Bir eğitim programına katılmadan önce, o programın hangi zorunluluğu karşıladığının ve belgenin hangi kapsamda geçerli olduğunun yazılı olarak teyit edilmesi gerekir.
6331 Sayılı Kanun Karşısında İşverenin Konumu
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verme yükümlülüğü getirir. Bu yükümlülük tek seferlik değildir; işe giriş, işyeri veya iş değişikliği, iş ekipmanının değişmesi ve yeni teknolojiye geçiş gibi hallerde yenilenmesi beklenir. Eğitimin verilmiş olması kadar, verildiğinin belgelenmesi de önemlidir.
İş Kazası Dosyasında Eğitim Belgesi
Kaza sonrası yürütülen incelemede kusur dağılımı tartışılırken, eğitim kayıtları düzenli olarak incelenir. Uygulamada belgenin değerini düşüren tipik durumlar şunlardır:
- Katılım imzasının bulunmaması veya toplu liste hâlinde tek imza alınması
- Eğitim içeriğinin, çalışanın fiilen yaptığı işle ilgisiz olması
- Eğitim tarihinin kaza tarihinden çok eski olması ve tekrarın yapılmaması
- Eğitimi veren kişinin yetkinliğinin belgelenmemesi
- Alt işveren çalışanlarının eğitim kaydının hiç tutulmaması
Kayıt Düzeni İçin Uygulanabilir Adımlar
- Her eğitim için içerik, süre, tarih ve eğitici bilgisini tek bir formda toplayın.
- Katılımcı imzalarını bireysel olarak alın ve özlük dosyasına ekleyin.
- Görev değişikliklerinde eğitim ihtiyacını yeniden değerlendirin.
- Risk değerlendirmesi ile eğitim planı arasındaki bağlantıyı yazılı hale getirin.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Eğitim yükümlülüğünün kapsamı işyerinin tehlike sınıfına ve yapılan işe göre farklılaştığından, kendi işyeriniz için ayrıntılı bir uygunluk incelemesi yapılması yerinde olur.