Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi, elektrik ve doğal gaz piyasalarında organize toptan satış piyasalarını işleten merkezi bir yapıdır. Teşkilat yapısı ve çalışma esaslarına ilişkin yönetmelik, şirketin iç organizasyonunu düzenlerken aynı zamanda piyasa katılımcılarının hangi birimle, hangi usulle muhatap olacağını da belirler. Bu ikinci yön, uyuşmazlık çıktığında doğrudan sonuç doğurur.
Özel Hukuk Tüzel Kişisi, Kamusal Görev
EPİAŞ bir anonim şirket olmakla birlikte, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde lisansa bağlı olarak piyasa işletim görevi yürütür. Bu ikili yapı, uyuşmazlığın niteliğini belirlemede zorluk yaratır: şirketin ticari nitelikteki işlemleri ile piyasa işletim görevi kapsamındaki kararları farklı değerlendirmeye tabi tutulabilir. Katılımcı sözleşmesinden doğan alacak talebi ile piyasa işletim kuralı uygulamasından doğan itiraz aynı kanaldan yürümez.
Katılımcı Açısından Kritik Süreçler
- Piyasaya katılım ve kayıt işlemlerinin tamamlanması
- Teminat yükümlülüğü ve teminat tamamlama çağrıları
- Uzlaştırma sonuçlarının bildirimi ve bu sonuçlara itiraz
- Yükümlülük ihlali hâlinde uygulanan piyasa içi tedbirler
Uzlaştırma İtirazında Sık Yapılan Hata
Uzlaştırma ve fatura bildirimlerine ilişkin itirazlar, ilgili mevzuatta öngörülen kısa sürelere bağlıdır. Uygulamada en yaygın sorun, katılımcının önce muhasebe düzeltmesi bekleyip itiraz süresini geçirmesidir. Süre geçtikten sonra rakamın hatalı olduğunu göstermek, itiraz süresi içinde göstermekten çok daha zordur. İtiraz yazısında hangi dönemin, hangi kalemin ve hangi ölçüm verisinin tartışıldığının açıkça belirtilmesi gerekir.
Düzenleyici Kurum ile İlişki
EPİAŞ'ın piyasa işletim faaliyeti Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu denetimindedir. Bir katılımcı, piyasa işletmecisinin uygulamasının mevzuata aykırı olduğunu düşünüyorsa şikâyet yolunu kullanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kuruma yapılan şikâyetin her zaman özel hukuk alacak talebinin yerine geçmemesi ve zamanaşımını durdurmamasıdır. İki yolun paralel yürütülüp yürütülmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.
Kanıt Düzeninin Kurulması
- Piyasa yönetim sistemi üzerinden yapılan tüm bildirim ve teyitlerin ekran çıktısını zaman damgasıyla saklayın.
- Teminat çağrılarını ve bunlara verilen yanıtları ayrı bir dosyada tutun.
- Ölçüm ve tüketim verilerinin dağıtım şirketi kaynaklı olup olmadığını ayırt edin; sorumluluk zinciri buna göre değişir.
- Yazışmalarda birim adı yerine karar veren organı belirlemeye çalışın; itirazın muhatabı bu şekilde netleşir.
Bu yazı enerji piyasası uygulamalarına genel bir bakış sunar. Piyasa mevzuatı sık güncellendiğinden, somut bir itiraz veya dava kararı öncesinde güncel düzenlemenin ve sözleşme metninizin birlikte incelenmesi önerilir.