Serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik hizmetlerinde asgari ücret tarifeleri, meslek mensubu ile müşteri arasındaki sözleşmenin alt sınırını çizer. İlgili yılın tarifesi, o dönemde imzalanan sözleşmelerden doğan alacak uyuşmazlıklarında hâlâ referans alınabilir. Bu rehber tarifenin hukuki işlevini ve tahsil sürecini konu alır.
Tarife Sözleşmenin Neresinde Durur?
Taraflar tarifenin üzerinde ücret kararlaştırmakta serbesttir; ancak altına inen anlaşmalar meslek mevzuatı bakımından sorun yaratır. Yazılı sözleşme bulunmayan hâllerde ise ücretin belirlenmesinde ilgili yılın tarifesi, hizmetin niteliği ve süresiyle birlikte ölçü olarak kullanılır. Bu nedenle sözleşmesiz çalışılan dönemlerde, verilen hizmetin kapsamını gösteren yazışma ve beyanname kayıtları belirleyici delil hâline gelir.
Hizmet Kapsamının Yazılı Tanımı
Uyuşmazlıkların önemli bölümü "bu iş ücrete dâhil miydi" tartışmasından doğar. Sözleşmede ayrıştırılması yerinde olan başlıklar:
- Defter tutma ve rutin beyanname hizmetleri
- Tasdik, rapor ve özel amaçlı incelemeler
- İnceleme, uzlaşma ve dava süreçlerine teknik destek
- Geriye dönük düzeltme ve kayıt yenileme işleri
Alacağın Tahsilinde İzlenecek Sıra
Ücret ödenmediğinde önce yazılı ihtar ile temerrüt oluşturulması, ardından icra takibi veya alacak davası gündeme gelir. Takip yolunun seçiminde, elde ne bulunduğu belirleyicidir: imzalı sözleşme ve serbest meslek makbuzu varsa ispat kolaylaşır. Ödeme emrine itiraz edilmesi hâlinde takip durur ve itirazın kaldırılması ya da iptali için ayrı bir aşamaya geçilir; bu aşamanın süresi kaçırılırsa takip düşer.
Defter ve Belgelerin İadesi Sorunu
Ücreti ödenmeyen meslek mensubunun elindeki defter ve belgeleri alıkoyma isteği sık görülür. Bu tutum, mükellefin beyanname yükümlülüğünü aksatarak ayrı bir sorumluluk doğurabileceğinden risklidir. Daha güvenli yol, tutanakla teslim yaparken alacağı ayrıca kayıt altına almak ve tahsil için hukuki yolları işletmektir.
Sözleşme Sona Ererken Yapılacaklar
- Fesih iradesini yazılı ve tarihli biçimde iletin.
- Teslim edilen ve iade edilen belgeleri liste hâlinde tutanağa bağlayın.
- Dönem sonuna kadar tahakkuk eden ücreti hesaplayıp bildirin.
- Odaya bildirim gerektiren hâlleri süresinde yerine getirin.
Bu metin genel bir çerçeve sunar. Tarife yılı, hizmetin türü ve sözleşmenin varlığı sonucu değiştirdiğinden, tahsil ya da savunma adımına geçmeden önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi uygun olur.