Bir finansal tablo yalnızca cari dönemi değil, karşılaştırma amacıyla önceki dönem verilerini de içerir. BDS 710, denetçinin bu karşılaştırmalı bilgiler karşısındaki sorumluluğunu düzenler. Standart iki farklı yapıyı ayırır: önceki döneme ait karşılık gelen bilgiler ile karşılaştırmalı finansal tablolar. Bu ayrım, raporda kurulacak cümleyi doğrudan değiştirir.
İki Sunum Biçimi, İki Farklı Sonuç
Karşılık gelen bilgiler yaklaşımında önceki dönem rakamları cari dönemin ayrılmaz bir parçası sayılır ve denetçi görüşü yalnızca cari döneme ilişkindir. Karşılaştırmalı finansal tablolar yaklaşımında ise her dönem kendi başına sunulur ve görüş her dönemi ayrı ayrı kapsar. Uygulanacak raporlama çerçevesi hangisini öngörüyorsa denetçi ona göre hareket eder.
Önceki Dönemde Farklı Denetçi Varsa
Önceki dönem başka bir denetçi tarafından denetlenmişse, mevcut denetçi bu durumu ve önceki raporun türünü belirtebilir. Önceki dönem hiç denetlenmemişse, karşılaştırmalı bilgilerin denetlenmediği raporda açıkça ifade edilir. Bu bildirimin atlanması, kullanıcıda denetim kapsamı konusunda yanlış izlenim doğurur.
Devralan Denetçinin Kontrol Noktaları
- Açılış bakiyelerinin doğruluğuna ilişkin kanıt elde edilmesi
- Önceki dönem denetçisinin çalışma kâğıtlarına erişim talebi
- Muhasebe politikalarında dönemler arası tutarlılık incelemesi
- Önceki dönemde raporlanmış sınırlamanın cari döneme etkisi
Önceki Dönemde Yanlışlık Fark Edilirse
Cari dönem denetimi sırasında geçmiş döneme ait önemli bir yanlışlık tespit edilirse, denetçi bunu yönetime ve üst yönetimden sorumlu olanlara bildirir. Düzeltme yapılmazsa cari dönem raporunda görüşün etkilenmesi gündeme gelir. Geçmiş dönem tablolarının yeniden düzenlenmesi hâlinde ise, yeniden düzenlemenin yeterliliği ayrıca değerlendirilir.
Uygulama Sırası
- Geçerli raporlama çerçevesinin hangi sunum biçimini öngördüğünü belirleyin.
- Önceki dönem denetim durumunu ve rapor türünü belgeleyin.
- Açılış bakiyeleri için ayrı bir prosedür seti çalıştırın.
- Dönemler arası politika değişikliklerini dipnot yeterliliği açısından test edin.
- Rapor dilini seçilen yaklaşıma göre kurun ve dosyada gerekçelendirin.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; karşılaştırmalı bilgilere ilişkin raporlama, işletmenin uyguladığı finansal raporlama çerçevesine ve önceki dönemin denetim geçmişine göre değişir. Tereddüt hâlinde standart metninin tamamına başvurulması ve gerektiğinde profesyonel görüş alınması önerilir.