Lisansüstü öğrencilik, kayıt anından mezuniyete kadar sürelere ve usul kurallarına sıkı biçimde bağlı bir statüdür. Üniversitelerin lisansüstü eğitim-öğretim ve sınav yönetmelikleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Kurulu'nun çerçeve düzenlemeleri doğrultusunda bu kuralları somutlaştırır. İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği de bu nitelikte bir metindir.
Öğrencilik Statüsünü Kaybettiren Başlıca Nedenler
Uygulamada ilişik kesme kararlarının büyük bölümü şu başlıklardan doğar:
- Azami öğrenim süresinin dolması.
- Ders aşamasında gerekli not ortalamasının sağlanamaması.
- Yeterlik sınavında öngörülen hakların tüketilmesi.
- Tez izleme komitesi raporlarının ardışık olarak başarısız değerlendirilmesi.
- Kayıt yenileme işlemlerinin süresinde yapılmaması.
Bu kararlar öğrenci bakımından ağır sonuçlar doğurduğundan, dayandığı maddi olayın ve usulün ayrıntılı incelenmesi gerekir.
Süre Hesabı: En Çok Tartışılan Konu
Azami sürenin ne zaman başladığı ve hangi dönemlerin süreye dahil olmadığı, çoğu uyuşmazlığın merkezindedir. Kayıt dondurulan dönemler, mevzuatta öngörülen koşullar sağlanmışsa süreye eklenmez. Ancak kayıt dondurma talebinin usulüne uygun ve süresinde yapılmış olması, bu iddianın kabulü için ön şarttır. Öğrencinin kendi dosyasındaki tüm dönem kayıtlarını çıkarıp bir zaman çizelgesi hazırlaması, savunmanın en somut aracıdır.
Tez Savunması ve Jüri Kararı
Tez savunmasında verilen ret veya düzeltme kararlarının, tutanakla ve gerekçeli biçimde ortaya konması beklenir. Gerekçesiz bir ret kararı, işlemin sebep unsuru bakımından denetlenebilirliğini ortadan kaldırır. Jüri oluşumunun yönetmelikte öngörülen niteliklere uygun olup olmadığı da ayrıca kontrol edilmelidir.
İtiraz ve Dava Yolu
Enstitü yönetim kurulu kararlarına karşı öncelikle üniversite içindeki başvuru yolları değerlendirilir. Sonuç alınamazsa, İYUK uyarınca idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi, kararın öğrenciye yazılı bildirimiyle işlemeye başlar; öğrenci bilgi sistemine düşen bir bildirimin usulüne uygun tebligat sayılıp sayılmayacağı, somut olayda ayrıca değerlendirilmesi gereken bir noktadır. Süre kaçırma riski nedeniyle, kararı öğrenir öğrenmez harekete geçmek en güvenli yaklaşımdır.
Dosya Hazırlığı İçin Kontrol Listesi
- Transkript, kayıt yenileme kayıtları ve dönem bazlı ders listesini temin edin.
- Danışman atama ve değişiklik yazışmalarını toplayın.
- Tez izleme komitesi raporlarının tarih ve içeriğini sıraya dizin.
- Kararın dayandığı yönetmelik maddesinin, kayıt tarihinizde yürürlükte olan metinde ne şekilde düzenlendiğini karşılaştırın.
Yönetmelik değişikliklerinin mevcut öğrencilere nasıl uygulanacağı ayrı bir tartışma başlığıdır. Bu nedenle ilişik kesme veya başarısızlık kararlarında, dosyanın bir hukukçu tarafından süre bitmeden incelenmesi önerilir.