2433 sayılı Karar ile Samsun ili Çarşamba ilçesi sınırlarındaki Hacıosman Ormanı doğal sit alanının koruma statüsü yeniden değerlendirilmiş ve gösterilen alan kesin korunacak hassas alan olarak tescil ve ilan edilmiştir. Subasar orman karakteri taşıyan bu alanda uygulama, hem koruma mevzuatı hem de orman mevzuatı yönünden birlikte yürür.
Subasar orman ekosisteminin özel konumu
Mevsimsel olarak su altında kalan ormanlar, hem su rejimine hem de toprak yapısına bağımlıdır. Bu tür alanlarda tek bir drenaj kanalı ya da yol dolgusu, doğrudan ağaç kesimi olmasa bile ekosistemi bozabilir. Kesin korunacak hassas alan statüsünün buradaki karşılığı, su akışını ve toprak bütünlüğünü değiştiren müdahalelerin de sınırlanmasıdır.
İki mevzuatın birlikte uygulanması
Alanın orman sayılan yerlerden olması hâlinde 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri geçerliliğini korur; koruma kararı bu rejimi ortadan kaldırmaz, üzerine ek bir sınırlama getirir. Pratik sonuç şudur:
- Orman idaresinden alınacak izinler, koruma statüsü nedeniyle tek başına yeterli olmayabilir.
- İzin talepleri, yetkili koruma birimi tarafından ayrıca değerlendirilir.
- İki kurumdan birinin olumsuz görüşü, talebin reddi sonucunu doğurabilir.
- Mevcut izinlerin yenilenmesinde de yeni statü dikkate alınır.
İzin ve irtifak taleplerinde değişen denge
Enerji nakil hattı, su isale hattı, yol ve benzeri altyapı talepleri bu alanlarda zorunluluk ölçütüne göre incelenir. Güzergâh alternatifi bulunup bulunmadığı, talebin kabulünde belirleyici olur. Bu nedenle başvuru dosyasına alternatif güzergâh analizinin eklenmesi, sürecin en pratik hızlandırıcısıdır. Turizm ve rekreasyon amaçlı tesis talepleri ise bu kademede kural olarak kabul görmez.
Denetim, yaptırım ve savunma
- İzinsiz müdahale tespit edilirse faaliyet durdurulur; ayrıca idari para cezası ve eski hâle getirme yükümlülüğü gündeme gelir.
- Orman alanında izinsiz kesim ve işgal fiilleri, ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir.
- Tespit tutanağına karşı yapılacak itirazda, tutanağın düzenlenme koşulları ve alanın statü sınırı içinde kalıp kalmadığı incelenir.
- Savunmada koordinat bazlı ölçüm raporu, tutanaktaki soyut anlatımdan daha güçlüdür.
Statü kararının kendisine karşı iptal davası açılacaksa, Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan davaların ilk derecede Danıştay'da görüldüğü ve sürenin Resmî Gazete'de yayımla işlemeye başladığı kabulüyle takvim kurulmalıdır.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Alandaki taşınmazınızın orman kadastrosu ve koruma sınırı karşısındaki konumu için resmî kayıtlara dayalı ayrıntılı inceleme yaptırmanız gerekir.