Kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planlara ilişkin tebliğ, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun stratejik planlamaya ilişkin hükümlerinin uygulanmasına yön verir. Kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, hedeflerini ve performans göstergelerini belirleyen stratejik plan, yalnızca bir yönetim aracı değil; bütçe ve hesap verebilirlik zincirinin hukuki dayanağıdır.
Stratejik Plan Neden Bağlayıcıdır?
5018 sayılı Kanun, kamu idarelerini stratejik plan hazırlamakla ve bütçelerini bu planla ilişkilendirmekle yükümlü tutar. Plan, performans programı ve faaliyet raporu birbirini tamamlar. Bu zincirdeki bir kopukluk, harcamaların gerekçelendirilmesini zayıflatır ve denetim aşamasında bulguya konu olabilir.
Hazırlık Sürecinin Aşamaları
- Hazırlık ve iç genelge: Sürecin başlatılması, ekiplerin ve takvimin belirlenmesi.
- Durum analizi: Mevzuat analizi, paydaş analizi, kurum içi kapasite değerlendirmesi.
- Geleceğe bakış: Misyon, vizyon ve temel değerlerin belirlenmesi.
- Amaç, hedef ve gösterge belirleme: Ölçülebilir ve izlenebilir göstergeler kurgulanması.
- Maliyetlendirme: Hedeflerin bütçe ile ilişkilendirilmesi.
- İzleme ve değerlendirme: Dönemsel raporlama düzeninin kurulması.
Uygulamada En Çok Sorun Çıkaran Başlıklar
- Göstergelerin ölçülemeyecek biçimde soyut yazılması; bu durum izleme raporlarını anlamsız kılar.
- Paydaş analizinin biçimsel yapılması ve gerçek katılım sağlanmaması.
- Planın bütçe ile ilişkilendirilmemesi, dolayısıyla performans programının plana bağlanamaması.
- Plan döneminde ortaya çıkan mevzuat değişikliklerine rağmen planın güncellenmemesi.
- Takvim gecikmesi nedeniyle planın, ilgili bütçe döneminden sonra yürürlüğe girmesi.
Sorumluluk ve Denetim Boyutu
Stratejik planın hazırlanması ve uygulanmasında üst yönetici, 5018 sayılı Kanun çerçevesinde hesap verme sorumluluğu taşır. Harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlulukları da aynı Kanunda düzenlenmiştir. Sayıştay denetiminde, planla ilişkilendirilemeyen harcamalar ve gerçekleşmeyen hedeflerin gerekçesiz bırakılması sıklıkla bulgu konusu olur. Bu nedenle her hedef için gerçekleşme verisinin kaynağı ve hesaplama yöntemi belgelenmelidir.
Kurum İçi Belgeleme Düzeni
Sürecin her aşamasında; toplantı tutanakları, anket ve paydaş görüşü çıktıları, göstergelerin hesaplama notları ve onay yazıları arşivlenmelidir. Denetim sırasında istenen ilk belgeler bunlardır ve sonradan üretilmeleri mümkün olmadığından, süreçle eşzamanlı tutulmaları gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Stratejik plan hazırlığı, denetim bulgusuna cevap verilmesi veya sorumluluk tartışması gibi somut konularda, ilgili idarenin kendi mevzuatı ve güncel düzenlemeler esas alınarak ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.