Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği, kullanımdaki asansörlerin güvenli işletilmesini sağlamak amacıyla yapılacak periyodik kontrollerin usulünü, kontrolü yapacak kuruluşların yetkilendirilmesini ve kontrol sonucuna göre uygulanacak işlemleri düzenler. Bina yöneticileri açısından bu yönetmelik, doğrudan cezai ve hukuki sorumluluk doğurabilecek bir yükümlülük kaynağıdır.
Kontrol Yükümlülüğü Kimin Üzerindedir?
Asansörün güvenli çalışmasını sağlamak ve periyodik kontrolünü yaptırmak, kural olarak bina sorumlusuna aittir. Kat mülkiyetine tabi yapılarda bu görev, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde yönetici veya yönetim kurulunca yerine getirilir. Yönetici, kat maliklerinden bu iş için gerekli avansı toplamakla da yükümlüdür. Kat malikleri kurulunun karar almaması, yöneticinin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; aksine yöneticinin durumu yazılı olarak maliklere bildirdiğini belgelemesi gerekir.
Kontrol Sonucu ve Etiket Sistemi
Periyodik kontrol sonucunda asansörün durumu renk kodlu etiketle belirtilir. Uygulamada en çok karşılaşılan durum, ağır kusur tespiti hâlinde asansörün kullanımdan men edilmesidir. Bu durumda:
- Asansör derhal hizmet dışı bırakılmalı ve kullanımı fiilen engellenmelidir.
- Kabin kapılarına uyarı yerleştirilmeli, durum kat maliklerine yazılı olarak duyurulmalıdır.
- Tespit edilen eksiklikler yetkili servis tarafından giderilmeli ve takip kontrolü yaptırılmalıdır.
- Tüm bu adımlar tarih ve belge ile kayıt altına alınmalıdır.
Kullanımdan Men Edilen Asansörün Çalıştırılması
Hizmet dışı bırakılması gereken bir asansörün kullanılmaya devam etmesi, en ağır risk başlığıdır. Böyle bir asansörde meydana gelen kazada; yönetici ve sorumluluğu bulunan diğer kişiler bakımından taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri gündeme gelebilir. Türk Ceza Kanunu bu suçları düzenler ve dikkat-özen yükümlülüğüne aykırılık, sorumluluğun temelini oluşturur. Ayrıca zarar görenin maddi ve manevi tazminat talebi ayrıca ileri sürülebilir.
Belediye Denetimi ve İdari Yaptırım
Periyodik kontrolün yaptırılmaması hâlinde ilgili idare tarafından idari yaptırım uygulanabilir. İdari para cezasına karşı, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu çerçevesinde öngörülen başvuru yolu süresinde işletilmelidir. Burada sık yapılan hata, cezanın muhatabının yanlış belirlendiği hâllerde bunun süresinde ileri sürülmemesidir; örneğin cezanın binaya mı yöneticiye mi tebliğ edildiği ve tebligatın usulüne uygunluğu ayrıca denetlenmelidir.
Yönetici İçin Belge Dosyası
- Periyodik kontrol raporlarının yıllara göre saklanması.
- Bakım sözleşmesi ve bakım kayıt defteri örneklerinin dosyalanması.
- Kat maliklerine yapılan yazılı bildirimlerin tebliğ belgeleriyle birlikte tutulması.
- Kusur giderme işlemlerine ilişkin fatura ve servis raporlarının arşivlenmesi.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Kullanımdan men kararı, idari para cezası ya da bir kaza sonrası sorumluluk tartışması gibi somut durumlarda, kontrol raporları ve yönetim belgeleriyle birlikte gecikmeden hukuki destek alınması gerekir.