2633 sayılı Karar, Bitlis'in Ahlat ilçesine doğal gaz ulaştırılabilmesi için ihtiyaç duyulan şehir giriş istasyonunun yapımı amacıyla Kırklar Mahallesi sınırları içindeki bir taşınmazın, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Güzergâh kamulaştırmalarından farklı olarak burada konu tek bir parseldir; bu durum süreci basitleştirmez, aksine hak sahipliği ve tebligat başlıklarını öne çıkarır.
Tek Parsel Kamulaştırmalarının Kendine Özgü Yönü
İstasyon alanı gibi noktasal tesislerde kamulaştırma çoğunlukla mülkiyetin tamamına ya da parselin belirli bir kısmına yönelir. Kısmi kamulaştırmada, alınan kısmın yanı sıra geriye kalan kısmın kullanılabilirliği de değerlendirme konusudur. Parselin ortasından ayrılan bir alan, kalan bölümü fiilen işlevsiz bırakabilir; bu iddianın harita ve fotoğrafla ortaya konması gerekir.
Hisseli ve Mirasçılı Taşınmazlarda Tebligat Sorunu
Uygulamada en çok hak kaybı, tebligatın hak sahiplerinin bir kısmına ulaşmamasından doğar. Özellikle:
- Tapuda ölü kişi adına kayıt bulunması ve mirasçıların tespit edilmemiş olması
- Paydaşların adres kayıtlarının güncel olmaması
- Yurt dışında yaşayan paydaşlara yapılan tebligatların gecikmesi
- Bir paydaşa yapılan tebligatın diğerleri için de yapılmış sayıldığının varsayılması
Bu hâllerde ilk yapılacak iş, tapu kaydını ve mirasçılık durumunu güncelleyerek dosyaya bildirmektir; aksi hâlde bedel belirlenmiş olsa bile tahsil aşaması kilitlenir.
Tapuya Konulan Şerhin Etkisi
Kamulaştırma sürecinde tapu kaydına düşülen şerh, taşınmazın hukuken elden çıkarılmasını pratikte güçleştirir; alıcı bulmayı ve teminat olarak kullanmayı etkiler. Bu nedenle satış ya da ipotek planı olan malikin, süreci beklemek yerine bedel tespiti dosyasını aktif takip etmesi daha isabetlidir.
Bedelin Bloke Edilmesi ve Tahsili
- Mahkemece belirlenen bedel, hak sahibi adına bankada hazır edilir.
- Tahsil için kimlik, tapu kaydı ve gerekiyorsa veraset belgesi ile hisse oranı netleştirilir.
- Paydaşlar arasında oran uyuşmazlığı varsa bu, ayrı bir çekişme olarak ele alınır.
- Bedele itiraz edilecekse, tahsil ile itiraz hakkının ilişkisi önceden değerlendirilir.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Tek parsele yönelen kamulaştırmalarda dosya küçük görünse de tebligat ve hak sahipliği hataları bedeli aylarca erişilemez kılabilir; tebligatı aldıktan sonra kayıtlarınızı güncelleyip hukuki değerlendirme almanız işinizi kolaylaştırır.