2922 sayılı Karar, Bilecik ilinde tesis edilecek enerji nakil hattının yapımı amacıyla bazı taşınmazların dağıtım şirketi genel müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Enerji hattı dosyaları, konut veya proje alanı kamulaştırmalarından önemli bir noktada ayrılır: çoğu zaman taşınmazın tamamı değil, hattın geçtiği güzergâh üzerinde bir kullanım hakkı alınır.
Enerji Yatırımlarında Kamulaştırma Genellikle İrtifak Şeklindedir
Direk yerleri için mülkiyet kamulaştırması yapılırken, iletkenlerin geçtiği koridor için taşınmaz üzerinde irtifak hakkı kurulması yaygındır. Bu durumda tapu maliki değişmez; ancak koridorda yapılaşma ve belirli kullanımlar kısıtlanır. Malik için kritik soru, tapuya hangi içerikte bir kısıt şerh edildiğidir. İrtifakın kapsamı geniş yazıldığında, bedelde karşılığı bulunmayan bir kullanım kaybı doğabilir.
Bedelin İçinde Neler Yer Almalı?
- Direk yerleri bakımından mülkiyeti alınan alanın tam değeri
- Koridor altında kalan alan için kullanım kısıtından doğan değer azalması
- Sökülmesi gereken ağaç, asma, sera ve dikili değerlerin karşılığı
- Sulama tesisi, boru hattı ve tarımsal altyapıya verilen zararlar
- Parselin ikiye bölünmesi nedeniyle ortaya çıkan verim ve erişim kaybı
Acelelik Gerekçesi Denetlenebilir mi?
Acele kamulaştırma, olağan usulün beklenmesinin mümkün olmadığı hallere özgüdür. Bu nedenle idarenin ortaya koyduğu ivedilik gerekçesinin somut olması beklenir. Yargısal denetimde kamu yararının varlığı, aceleliğin dayanağı, güzergâh seçiminde ölçülülük ve daha az zarar veren bir alternatifin bulunup bulunmadığı tartışılabilir. Cumhurbaşkanı kararlarına karşı davanın ilk derece olarak Danıştay'da açıldığı ve yürütmenin durdurulması isteminin eş zamanlı sunulması gerektiği unutulmamalıdır.
Hat Kurulduktan Sonra Ortaya Çıkan Zararlar
İrtifak bedeli ödenmiş olsa dahi, inşaat sırasında yola, ürüne veya tesise verilen zararlar ayrı bir taleptir. Bu tür zararlarda tespitin gecikmesi ispatı zorlaştırdığından, iş makinelerinin çalıştığı dönemde tarihli fotoğraf ve tanık bilgisiyle kayıt tutulması, gerektiğinde delil tespiti istenmesi önerilir.
Süreç Takvimi
- Tebligatı aldığınız günü ve zarfı esas kayıt olarak dosyalayın.
- Tapu kaydı, çap, uydu görüntüsü ve mevcut kullanım fotoğraflarını toplayın.
- Bedel tespiti yargılamasında keşif ve bilirkişi aşamasına hazırlıklı girin.
- Rapora karşı itirazlarınızı süresi içinde ve teknik dayanakla sunun.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. İrtifak ve bedel değerlendirmesi parselin niteliğine göre farklılaştığından, tebligat sonrası ivedilikle hukuki destek alınması yerinde olacaktır.