Türk Gıda Kodeksi kapsamındaki bebek ve küçük çocuklara yönelik gıdalar ile vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalara ilişkin yönetmelik, bu ürünlerin bileşim, etiketleme, tanıtım ve piyasaya arz koşullarını düzenler. Dayanağını 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu oluşturur. Özel beslenme amaçlı bu ürün grubunda denetim eşiği yüksektir; çünkü hedef kitle bebekler ve sağlık gerekçesiyle ürün kullanan tüketicilerdir.
Özel Amaçlı Gıdalarda Neden Daha Sıkı Kurallar Var?
Bu ürünler, kullanıcının beslenmesinin tamamını veya önemli bir bölümünü karşıladığı için bileşim hataları doğrudan sağlık sonucu doğurur. Bu nedenle mevzuat, sıradan gıdalardan farklı olarak ürünün içeriğine, kullanım talimatına ve tüketici bilgilendirmesine ayrıntılı şart getirir.
Etiket ve Tanıtımda En Sık Karşılaşılan İhlaller
- Ürüne, mevzuatta izin verilmeyen bir sağlık beyanı eklenmesi
- Kullanım talimatının eksik veya yanıltıcı biçimde yazılması
- Yaş grubuna ilişkin ifadelerin tüketiciyi yanıltacak şekilde sunulması
- Tanıtım materyalinde, ürünün anne sütü veya tıbbi tedavi yerine geçtiği izlenimi yaratılması
İdari Yaptırım ve Savunma Hakkı
Denetim sonucunda tespit edilen aykırılıklar için idari para cezası, ürünün toplatılması veya faaliyetin durdurulması gibi yaptırımlar uygulanabilir. Burada işletmecinin en önemli aracı, denetim tutanağına karşı ileri sürülecek somut belgelerdir: parti numarası, üretim kayıtları, akredite laboratuvar analiz raporları ve tedarikçi belgeleri. Analiz sonucuna itiraz için mevzuatta öngörülen şahit numune ve yeniden analiz mekanizmasının süresinde işletilmesi, sonradan telafisi güç bir eksikliği önler.
Uyum Programı Kurarken İzlenecek Adımlar
- Her ürün için bileşim ve etiket dosyasını, ilgili kodeks düzenlemesiyle satır satır karşılaştırın.
- Reklam ve dijital tanıtım metinlerini hukuk onayından geçirmeden yayınlamayın.
- Parti bazlı izlenebilirlik kayıtlarını, geri çağırma senaryosuna hazır tutun.
- Denetim tutanağı düzenlendiği anda itiraz ve numune haklarınızı tutanağa şerh düşün.
Gıda mevzuatı teknik ekleriyle birlikte uygulandığından, burada verilen genel çerçeve tek başına yeterli olmaz; ürün özelinde bir değerlendirme için gıda hukuku alanında çalışan bir hukukçuya danışılması önerilir.