İzmir Bakırçay Üniversitesi Kalite ve Akreditasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversitenin iç kalite güvence sistemini yürüten birimin görev ve işleyişini belirler. Kalite süreçleri idari görünümlü olsa da, akreditasyon kararlarının program ve mezunlar üzerinde doğurduğu sonuçlar nedeniyle hukuki boyutu ihmal edilmemesi gereken bir alandır.
İç Değerlendirme ile Dış Akreditasyonun Farkı
Merkez tarafından yürütülen iç değerlendirme, üniversitenin kendi süreçlerini gözden geçirmesidir ve doğrudan üçüncü kişilere karşı sonuç doğurmaz. Buna karşılık bir programın dış akreditasyon kuruluşu tarafından değerlendirilmesi, mezunların bazı haklardan yararlanmasını etkileyebilir. İki sürecin çıktılarını birbirine karıştırmak, hem tanıtımda yanıltıcı beyan riskini hem de sonradan tazminat talebiyle karşılaşma riskini artırır.
Tanıtımda Doğruluk Yükümlülüğü
- Akreditasyon durumunun hangi programı, hangi tarih aralığında kapsadığı açıkça yazılmalıdır.
- Başvuru yapılmış ancak sonuçlanmamış bir süreç, tamamlanmış gibi sunulmamalıdır.
- Süresi dolan akreditasyonun kurum internet sitesinden zamanında kaldırılması gerekir.
- Yanıltıcı tanıtıma dayanarak tercih yaptığını ileri süren öğrencinin talebi, sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü çerçevesinde tartışılır.
Kalite Verilerinin Toplanması ve Kişisel Veri Boyutu
Kalite çalışmalarında öğrenci memnuniyet anketleri, ders değerlendirmeleri ve akademik personele ilişkin performans verileri toplanır. Ders değerlendirme sonuçlarının öğretim elemanı adıyla birlikte yayımlanması, 6698 sayılı Kanun kapsamında hukuka uygunluk sebebinin ve amaçla bağlılık ilkesinin ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Anketlerin gerçekten anonim olduğunun teknik olarak doğrulanması, sonradan gelen şikâyetlerin önüne geçer.
Değerlendirme Kararına İtiraz Yolu
- Kararın kim tarafından, hangi yetkiye dayanılarak alındığını tespit edin.
- İç değerlendirme raporlarının ve kurul tutanaklarının örneğini yazılı olarak isteyin.
- Karar bireysel bir sonuç doğuruyorsa (görevlendirme, program kapatma önerisi), tebliğ tarihinden itibaren süreyi hesaplayın.
- Üniversite içi itiraz mekanizmasını tükettikten sonra idari yargı yolunu İYUK usulüne göre planlayın.
Kurumsal Risk Azaltma Önerileri
Kalite dokümanlarının sürüm numarası ve onay tarihiyle saklanması, hangi ölçütün hangi dönemde uygulandığını sonradan tartışmasız hale getirir. Kurul kararlarının toplantı ve karar yeter sayısıyla birlikte tutanağa geçirilmesi ise, kararın yetki ve şekil yönünden denetlenmesi durumunda kurumun en güçlü dayanağıdır. Ayrıca dış kuruluşlarla imzalanan protokollerde, verilerin paylaşımı ve gizliliği ile fesih halinde belgelerin akıbeti mutlaka düzenlenmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçeve sunar. Akreditasyon ölçütleri ve kurum içi düzenlemeler değişkenlik gösterdiğinden, somut bir itiraz veya sözleşme incelemesi için profesyonel hukuki destek alınması önerilir.