Akdeniz Üniversitesi Kariyer Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, öğrenci ve mezunların iş yaşamına geçişini destekleyen faaliyetleri, işveren iş birliklerini ve kariyer danışmanlığı hizmetlerini düzenler. Bu merkezler öğrenci ile işveren arasında köprü kurduğu için, faaliyetleri iş hukuku, veri koruma ve sözleşme hukuku alanlarıyla doğrudan temas eder.
Staj İlişkisinin Hukuki Niteliği
Zorunlu staj, öğrencinin eğitim programının parçasıdır ve klasik anlamda iş sözleşmesi kurmaz. Buna karşılık uygulamada stajyerin fiilen işçi gibi çalıştırıldığı, mesai düzenine tabi tutulduğu ve asli üretim işinde görevlendirildiği durumlar iş ilişkisinin varlığı tartışmasını doğurur. Merkez aracılığıyla kurulan yerleştirmelerde, staj protokolünde görev tanımının, çalışma saatlerinin ve gözetim sorumluluğunun net yazılması bu tartışmayı baştan önler.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüğü Kimde?
- Stajyerin çalıştığı işyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması işveren yükümlülüğüdür
- Eğitim kurumunun sorumluluğu, yerleştirme öncesi bilgilendirme ve uygunluk denetimi düzeyinde ele alınır
- Kaza hâlinde bildirim ve tutanak süreçleri derhal işletilmelidir; sonradan üretilen belge delil değeri bakımından zayıf kalır
- Sigortalılık ve prim yükümlülüğünün hangi tarafta olduğu protokolde açıkça belirtilmelidir
Kariyer Merkezinde Öğrenci Verisinin İşlenmesi
Özgeçmiş havuzları, mülakat değerlendirme notları ve yerleştirme kayıtları kişisel veri niteliğindedir. Bu verilerin işverenlerle paylaşılması ayrı bir aktarım işlemidir ve öğrencinin bilgisi dışında yapılamaz. 6698 sayılı Kanun kapsamında aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi, saklama süresinin belirlenmesi ve mezuniyet sonrası kayıtların akıbetinin karara bağlanması gerekir. Sağlık durumu, engellilik veya adli sicil gibi bilgiler özel nitelikli veri kategorisinde daha katı bir rejime tabidir; rutin özgeçmiş formlarında bu alanların istenmesi ayrıca sorgulanmalıdır.
İşveren İş Birliklerinde Kurumsal Riskler
- Merkez, kariyer fuarı veya ilan yayını yoluyla işveren tanıtımına aracılık ederken ilanın ayrımcılık içermemesine dikkat etmelidir.
- İşe yerleştirme faaliyetinin özel istihdam bürosu faaliyetiyle karışmaması için ücretsiz ve eğitim amaçlı niteliği korunmalıdır.
- Protokolde tarafların sorumluluk sınırları, protokolün süresi ve fesih koşulları yazılmalıdır.
- Öğrenciye yönelik olumsuz bir uygulama söz konusu olduğunda başvuru mercii ve iç şikâyet yolu önceden duyurulmuş olmalıdır.
Bu metin yalnızca genel bilgi verir. Staj kaynaklı bir kaza, ücret talebi veya veri paylaşımı şikâyeti gündeme geldiğinde, protokol metni ve fiilî çalışma düzeni birlikte incelenmeden sonuç çıkarılmamalı; konuyla ilgili hukuki değerlendirme alınmalıdır.