Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının bir üniversite hastanesi bünyesinde yürütülmesi, hem sağlık mevzuatı hem de hekim sorumluluğu bakımından özel bir dikkat gerektirir. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa bünyesindeki merkezin yönetmeliği idari çerçeveyi kurar; hasta ile hekim arasındaki ilişkiyi ise aydınlatılmış onam ve endikasyon belirler.
Uygulama Yetkisi Kimdedir?
Bu alandaki uygulamalar, ilgili yönetmelikte tanımlanan sertifikaya sahip hekimler tarafından ve yetkilendirilmiş ünitelerde yapılabilir. Sertifikasız kişilerce yapılan uygulama, hem idari yaptırım hem de duruma göre yetkisiz sağlık hizmeti sunumu bakımından ceza sorumluluğu doğurur. Hastanın ilk kontrol etmesi gereken şey, uygulamanın yapıldığı yerin yetkilendirilmiş bir ünite olup olmadığıdır.
Aydınlatılmış Onamın Kapsamı
Tamamlayıcı yöntemlerde onam metninin, klasik tedavilere göre daha ayrıntılı olması beklenir. Metinde şunlar açıkça yer almalıdır:
- Uygulamanın tamamlayıcı nitelikte olduğu, mevcut tıbbi tedavinin yerini almadığı
- Beklenen fayda ile bilinen yan etki ve komplikasyonlar
- Uygulamanın reddedilmesi halinde izlenecek alternatif yol
- Seans sayısı, ücretlendirme ve sonlandırma koşulları
Matbu bir formun imzalatılması tek başına yeterli sayılmaz; hastanın anlayabileceği biçimde bilgilendirildiğinin dosyaya yansıması gerekir.
Komplikasyon mu, Kusur mu?
Hekimin sorumluluğunda belirleyici ayrım budur. Öngörülebilir ve onamda bildirilmiş bir yan etkinin gerçekleşmesi ile, endikasyon dışı uygulama veya standarda aykırı işlem farklı hukuki sonuç doğurur. İkinci halde tazminat sorumluluğu gündeme gelir. Dosyanın kaderini genellikle hasta kayıtlarının ayrıntısı belirler; eksik tutulan kayıt, ispat yükü bakımından sağlık hizmeti sunanın aleyhine yorumlanabilir.
Şikâyet ve Talep Yolları
- Tüm tıbbi kayıt ve onam formlarının örneğini yazılı olarak talep edin.
- Uygulama öncesi ve sonrasına ait görüntü ve rapor varsa tarihleriyle arşivleyin.
- İdari şikâyet ile tazminat talebinin ayrı yollar olduğunu gözetin.
- Zamanaşımı sürelerinin, zararın öğrenildiği andan itibaren işlemeye başladığını dikkate alın.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; sağlık uyuşmazlıklarında dosya içeriği ve bilirkişi değerlendirmesi belirleyici olduğundan, somut olayda ayrıca hukuki görüş alınmasında yarar vardır.