Üsküdar Üniversitesi Ağrı (Algoloji) Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği gibi düzenlemeler, kronik ağrı alanında çok disiplinli çalışan bir üniversite biriminin kuruluşunu ve işleyişini belirler. Algoloji uygulamaları girişimsel işlemler içerebildiği için, bu merkezlerde hukuki tartışmanın ağırlık merkezi yönetmeliğin idari hükümlerinden çok hasta ilişkisine kayar.
Çok Disiplinli Yapının Getirdiği Sorumluluk Sorunu
Ağrı merkezlerinde aynı hastaya birden fazla uzmanlık dalından hekim ve sağlık çalışanı temas eder. Bir zarar iddiasında ilk çözülmesi gereken soru, hangi aşamada kimin karar verdiğidir. Konsey kararıyla belirlenen tedavi planlarında kararın kim tarafından ve hangi verilere dayanılarak alındığının dosyaya yazılmaması, sonradan sorumluluğun dağılımını belirsizleştirir. Bu nedenle konsey tutanaklarının katılımcı ve gerekçe içerecek şekilde tutulması, hem hasta hem hekim yararınadır.
Aydınlatılmış Onamın Kapsamı
Girişimsel ağrı tedavilerinde onam, imzalatılan matbu bir form değil, anlatılan ve anlaşıldığı gösterilen bir süreçtir. Onamda bulunması beklenen unsurlar:
- Önerilen işlemin ne olduğu ve beklenen faydası
- Gerçekleşme ihtimali bulunan tipik komplikasyonlar
- Alternatif tedavi seçenekleri ve hiç tedavi edilmemesi hâlindeki seyir
- İşlemi kimin gerçekleştireceği
Onam belgesinin işlem gününden makul süre önce alınmış olması, ayrıca hastanın soru sorma imkânı bulduğunun kayda geçmesi, uyuşmazlıkta belirleyici hâle gelir.
Araştırma Faaliyeti ile Tedavi Faaliyetinin Ayrılması
Merkezin adında "araştırma" geçmesi, hastanın otomatik olarak araştırmaya dâhil olduğu anlamına gelmez. Tedavi amacıyla başvuran kişinin verilerinin bilimsel çalışmada kullanılması ayrı bir bilgilendirme ve ayrı bir rıza gerektirir; sağlık verileri 6698 sayılı Kanun bakımından özel nitelikli veri kapsamındadır. Etik kurul onayı bulunmayan bir çalışmada hasta verisinin kullanılması, hem idari hem hukuki sonuç doğurabilir.
Kayıt Düzeni İçin Kontrol Listesi
- İlk başvuru şikâyeti ve ağrı düzeyinin ölçülebilir biçimde kaydı
- Her işlem için ayrı onam ve işlem notu
- Reçete edilen tedavinin gerekçesi ve kontrol randevusu
- Hastanın tedaviyi reddetmesi hâlinde bunun yazılı olarak kayda geçmesi
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Bir zarar iddiası veya idari inceleme söz konusuysa, dosyadaki tıbbi kayıtların bütünü incelenmeden sonuç çıkarılmamalı ve süreç hukuki destekle yürütülmelidir.