Üniversite bünyesindeki analiz merkezleri, akademik faaliyetin ötesinde üçüncü kişilere hizmet üreten laboratuvarlar olarak da çalışır. Batman Üniversitesi Gıda Analizleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, merkezin amacını ve organlarını düzenlerken; günlük uygulamada asıl ağırlık, düzenlenen analiz raporlarının doğruluğu ve izlenebilirliği üzerindedir.
Rapor Bir Delildir
Merkezin düzenlediği analiz raporu, ticari uyuşmazlıkta, idari denetimde veya ceza soruşturmasında delil olarak kullanılabilir. Bu nedenle raporun içeriği kadar numunenin nasıl alındığı, nasıl taşındığı ve nasıl saklandığı da hukuki değerini belirler. Numune zincirinde bir kopukluk varsa, teknik olarak doğru bir sonuç bile itiraza açık hâle gelir.
Numune Zincirinde Kritik Halkalar
- Numunenin kim tarafından, hangi tarih ve saatte alındığının tutanakla belirlenmesi
- Mühürleme ve etiketleme bilgilerinin rapordaki kayıtla birebir örtüşmesi
- Soğuk zincir gereken numunelerde sıcaklık kaydının tutulması
- Şahit numunenin ayrılması ve saklama süresinin belirlenmesi
- Cihaz kalibrasyon ve metot doğrulama kayıtlarının analiz tarihini kapsaması
Gıda Mevzuatıyla Kesişim
Gıda güvenliği alanındaki denetim ve yaptırımlar, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde yürütülür. Bir işletme hakkında bu kapsamda işlem tesis edildiğinde, analiz sonucuna itiraz ve şahit numune üzerinden ikinci analiz talebi genellikle sürece bağlıdır; sürenin kaçırılması, sonuca itiraz imkânını fiilen ortadan kaldırır. Bu nedenle tebligatın alındığı gün, itiraz takvimi kurulmalıdır.
Merkez Açısından Sorumluluk
Hatalı veya eksik düzenlenmiş bir raporun üçüncü kişilerde zarara yol açması hâlinde, kurumun sorumluluğu gündeme gelebilir. Bunu azaltmanın yolu, raporda analiz kapsamının, uygulanan metodun, ölçüm belirsizliğinin ve sonucun yalnızca teslim edilen numuneye ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesidir. Kapsam dışı yorum içeren raporlar, savunulması en güç metinlerdir.
Hizmet İlişkisinin Yazılı Kurulması
- Analiz talebini, istenen parametreleri ve metodu içeren yazılı bir talep formu alın.
- Ücret, teslim süresi ve rapor kullanım sınırlarını sözleşmede belirtin.
- Rapor teslimini imza veya elektronik kayıt karşılığı yapın.
- Ham veri ve kromatogram gibi kayıtları, olası itiraza karşı belirli bir süre saklayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Bir analiz raporuna dayalı yaptırım veya uyuşmazlıkla karşılaşıldığında, numune tutanakları ve laboratuvar kayıtları üzerinden ayrıntılı bir inceleme yapılması gerekir.