Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince görevlendirilen müdafi ve vekillere yapılacak ödemelere ilişkin tarifeler, zorunlu müdafilik ve vekillik kapsamındaki görevler için ödenecek ücretleri gösterir. Bu rehber, tarifedeki rakamlardan çok ödemenin hangi görev için doğduğu ve ödeme yapılmadığında ya da eksik yapıldığında izlenecek yola odaklanır.
Ödemeyi Doğuran Görevin Sınırı
Ödeme, görevlendirme yazısı kapsamında fiilen yapılan işe bağlıdır. Soruşturma evresinde ifade ve sorguya katılım, kovuşturma evresinde duruşmalara katılım ve kanun yolu aşamasındaki işler farklı kalemler olarak değerlendirilir. Aynı dosyada evre değiştiğinde ayrı bir görevlendirme ve ayrı bir ücret gündeme gelebilir. Bu nedenle görevlendirme yazısının hangi evreyi ve hangi işi kapsadığı, dosyanın başında netleştirilmelidir.
Ücret Talebi Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Baro tarafından düzenlenen görevlendirme yazısının aslı veya onaylı örneği
- Katılım yapıldığını gösteren ifade, sorgu veya duruşma tutanağı sayfası
- Dosya numarası, evre bilgisi ve görevlendirilen sıfat (müdafi / vekil)
- Zorunlu yol giderine ilişkin belgeler, ayrı bir kalem olarak talep ediliyorsa
- Serbest meslek makbuzu ve ödeme yapılacak hesap bilgileri
Sık Yaşanan Eksik Ödeme Sebepleri
Uygulamada ücretin eksik ya da hiç ödenmemesi çoğunlukla üç sebepten doğar: tutanağa katılımın adının yazılmaması, birden fazla şüpheli veya sanık bulunan dosyada görevin kapsamının yanlış kaydedilmesi ve evre değişikliğinde yeni görevlendirmenin yapılmamış olması. Bu üç noktanın her duruşma sonrası kontrol edilmesi, sonradan yürütülecek bir düzeltme yazışmasından çok daha az emek gerektirir.
Ödeme Yapılmazsa İzlenecek Sıra
- İlgili mahkeme veya Cumhuriyet başsavcılığı kalemine yazılı başvuru ile eksikliğin bildirilmesi ve evrak kaydının alınması.
- Barodan, görevlendirme ve ödeme sürecine ilişkin kayıtların istenmesi.
- Talebin reddi ya da cevapsız kalması hâlinde, işlemin niteliğine göre yargı yolunun belirlenmesi.
- Zamanaşımı ve süre riskini bertaraf etmek için, ret cevabının tebliğ tarihinin kaydedilmesi.
Görevle Ücret Arasındaki Denge
Zorunlu müdafilik, savunma hakkının güvence altına alınması amacına hizmet eder. Ücretin düşük veya gecikmeli olması, görevin gereklerini yerine getirme yükümlülüğünü etkilemez; buna karşılık yapılan işin karşılığını almak da görevlendirilen meslektaşın hakkıdır. Bu iki başlığın birbirinden ayrı tutulması, hem dosyanın hem talebin sağlıklı yürümesini sağlar.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi vermek içindir; tarife tutarları her yıl yeniden belirlendiğinden görev tarihinde yürürlükte olan tarife esas alınmalı, ödeme uyuşmazlıklarında baronun ilgili birimiyle iletişime geçilmesi ilk adım olarak önerilir.