Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamında onaylanmış kuruluşlar, yapı malzemelerinin performansının değerlendirilmesi ve doğrulanmasında görev alan, idarece görevlendirilmiş kuruluşlardır. İlgili tebliğ, bu kuruluşların görevlendirilme, izlenme ve denetlenme usulünü düzenler. Hem kuruluşlar hem de onlardan hizmet alan üreticiler açısından en kritik senaryo, yetkinin kısıtlanması, askıya alınması veya kaldırılmasıdır.
Görevlendirme Kararı Nasıl Bir İşlemdir?
Görevlendirme, idari bir işlemdir; kapsamı, hangi ürün grupları ve hangi değerlendirme yöntemleri için verildiğiyle sınırlıdır. Kapsam dışına çıkan bir belgelendirme yapılması, hem kuruluşun yetkisi hem de düzenlenen belgenin geçerliliği bakımından sorun doğurur. Üreticinin ilk kontrolü, hizmet aldığı kuruluşun kimlik numarası ve kapsamının kendi ürününü karşılayıp karşılamadığı olmalıdır.
Denetimde Öne Çıkan Başlıklar
- Personelin yeterlilik kayıtlarının ve bağımsızlık beyanlarının güncelliği
- Deney ve muayene kayıtlarının izlenebilirliği
- Alt yükleniciye verilen işlerin sözleşme ve kayıt düzeni
- Tarafsızlığı etkileyebilecek ticari ilişkilerin bildirilmiş olması
Yetki Askıya Alındığında Belgelerin Durumu
Kuruluşun yetkisi askıya alındığında, daha önce düzenlenmiş belgelerin akıbeti üreticiler için doğrudan sonuç doğurur. Bu aşamada üretici, belgesinin geçerliliğini sürdürüp sürdürmediğini yazılı olarak idareden sormalı ve gerekirse başka bir onaylanmış kuruluşa geçiş sürecini derhal başlatmalıdır. Belirsizlik döneminde piyasaya arz edilen ürünler bakımından ayrı bir sorumluluk riski doğar.
İşleme Karşı Hukuki Yol
- Kısıtlama veya askıya alma kararının gerekçesinin ve dayanak denetim raporunun istenmesi
- Tespit edilen uygunsuzluğun düzeltildiğini gösteren kanıtların ivedilikle sunulması
- Süresinde idari yargıya başvurulması ve yürütmenin durdurulması talebinin somut zararla desteklenmesi
- Ticari sözleşmelerdeki belgelendirme taahhütlerinin gözden geçirilmesi
Üretici Açısından Zincir Etkisi
Onaylanmış kuruluş kaynaklı bir sorun, üreticinin CE işaretlemesi ve performans beyanı yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle üreticinin kendi teknik dosyasını, fabrika üretim kontrolü kayıtlarını ve deney sonuçlarını bağımsız olarak eksiksiz tutması gerekir. Bu dosya, hizmet alınan kuruluş değişse dahi savunmanın temelini oluşturur.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; her görevlendirme kararı ve denetim raporu kendi kapsamı içinde değerlendirilmelidir. Yetki kısıtlaması veya belge geçerliliği tartışmasıyla karşılaşan tarafların, ticari sonuçları büyümeden hukuki destek alması yerinde olur.