3990 sayılı Karar ile Zonguldak, Kastamonu ve Bartın illerinde tesis edilecek enerji nakil hatlarının yapımı amacıyla bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Bu tür bir kararla karşılaşan malik için en kritik dönem, kararın öğrenildiği andan itibaren işleyen ilk haftalardır; çünkü acele kamulaştırmada süreç olağan kamulaştırmaya göre çok daha hızlı ilerler.
Acele kamulaştırma olağan usulden nerede ayrılır
Olağan kamulaştırmada idare önce satın alma usulünü dener, anlaşma sağlanamazsa bedel tespiti ve tescil davası açar. Acele kamulaştırmada ise 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesine dayanılarak, mahkemece belirlenen bedelin bankaya yatırılması koşuluyla taşınmaza önceden el konulmasına izin verilir. Yani mülkiyet henüz devredilmemişken fiili kullanım başlayabilir. Bedel tespiti ve tescil süreci bundan sonra devam eder.
El koyma aşamasında malikin karşılaşacağı işlemler
- Asliye hukuk mahkemesince kıymet takdiri için bilirkişi görevlendirilmesi ve keşif yapılması.
- Belirlenen bedelin malik adına bankaya bloke edilmesi ve el koymaya izin verilmesi.
- Ardından açılan bedel tespiti ve tescil davasında gerçek bedelin yargılamayla belirlenmesi.
Tebligat ve ilan: hak kayıplarının başlıca kaynağı
Uygulamada en sık rastlanan sorun, malikin adres kaydının güncel olmaması nedeniyle tebligatın ulaşmaması ya da ilan yoluyla yapılan bildirimin fark edilmemesidir. Tapu kaydındaki adresin adres kayıt sistemiyle uyumlu tutulması, miras yoluyla intikal etmiş ancak tapuda güncellenmemiş paylarda intikalin tamamlanması bu riski büyük ölçüde azaltır. Köyde bulunan taşınmazlarda muhtarlığa yapılan ilanların takip edilmesi de önemlidir.
Kararın öğrenilmesinden sonraki takvim
- Tapu kaydı, çap ve varsa yapı kayıt belgelerini toplayın.
- Taşınmazın güncel durumunu tarih bilgisi görünecek şekilde fotoğraf ve videoyla tespit edin; ağaç, yapı ve tesis unsurlarını sayarak listeleyin.
- Mahkemeden gelen tebligatta belirtilen duruşma gününü kaçırmayın; kıymet takdirine ilişkin ilk beyanlarınız dosyanın seyrini etkiler.
- Bedel yetersiz görülüyorsa itirazınızı emsal satış ve verim verileriyle destekleyin.
Metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Acele kamulaştırma dosyalarında adımların günlerle ölçülen bir takvim içinde ilerlemesi nedeniyle, tebligatı aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki destek alınması yerinde olacaktır.