İcra ve iflas takiplerinde haczedilen malın paraya çevrilmesi tek bir işlem değil, birbirini izleyen masraf kalemlerinden oluşan bir zincirdir. Satış giderleri tarifesi, bu zincirdeki hangi kalemin hangi ölçüde dosya alacaklısından isteneceğini belirler. Uygulamada en çok tartışma, ödenen avansın gerçekten satışa ilişkin olup olmadığı noktasında çıkar.
Satış Gideri Neden Ayrı Bir Kalem Sayılır?
Takip masrafı ile satış gideri aynı şey değildir. Takip masrafı dosyanın açılışından itibaren doğar; satış gideri ise ancak satış talebiyle birlikte gündeme gelir. İcra ve İflas Kanunu, satışın alacaklının talebine bağlı olduğunu ve masrafın peşin yatırılması gerektiğini öngörür. Bu ayrımı kaçırmak, yatırılan paranın hangi kaleme mahsup edildiğini takip edememeye yol açar.
Uygulamada Karşılaşılan Gider Kalemleri
- Kıymet takdiri için görevlendirilen bilirkişiye ödenen ücret ve yol gideri
- Muhafaza, nakliye ve yediemin ücreti gibi malın korunmasına ilişkin kalemler
- Satış ilanının tebliği ve elektronik satış portalında yayımlanmasına ilişkin masraflar
- Satış memurunun mahalline gitmesi halinde doğan zorunlu masraflar
Avansın Eksik Yatırılmasının Sonucu
Asıl risk burada. Satış avansı süresinde ve yeterli miktarda yatırılmazsa satış talebi işleme konmaz; talep düşmüş sayılabilir ve hacizli mal üzerindeki hakkın devamı tehlikeye girer. İcra müdürlüğünün gönderdiği muhtıradaki miktar ile tarifedeki kalemleri karşılaştırmadan ödeme yapmak, sonradan "eksik avans" gerekçesiyle işlemin geri çevrilmesine yol açabilir. Muhtıra tebliğ edildiği anda takvime işlenmelidir.
Fazla Tahsil Edilen Gidere Karşı Ne Yapılır?
- İcra müdürlüğünün gider hesabına ilişkin kararının hangi tarihte öğrenildiğini kayıt altına alın.
- Dosyadan tahsilat ve masraf dökümünü alarak hangi kalemin hangi belgeye dayandığını eşleştirin.
- Tarifede karşılığı olmayan ya da mükerrer görünen kalemleri gerekçeleriyle listeleyin.
- İcra müdürlüğü işlemine karşı şikâyet yolunu, İcra ve İflas Kanunu'ndaki süre kuralına uygun biçimde icra mahkemesinde kullanın.
- Borçlu iseniz, fazladan yüklenen giderin borç hesabına eklenmesine ayrıca itiraz edin.
Dosya Düzeni İçin Kontrol Listesi
Her ödemenin makbuzunu tarih sırasıyla saklamak, kıymet takdiri raporunu ve satış ilanı örneğini dosyaya koymak, sonraki aşamada ihalenin feshi tartışmasında da işe yarar. Gider dökümü ile fiilî ödemeler arasındaki farkı erken fark etmek, satış bedelinden yapılacak sıra cetveli hesabında da lehe sonuç doğurur.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; icra dosyanızın kendine özgü koşulları, malın türü ve satış aşaması bakımından bir hukukçuyla birlikte değerlendirme yapmanız yerinde olur.