6502 sayılı Kanun'un idari yaptırımları düzenleyen maddesi uyarınca uygulanacak tutarlar, her takvim yılı için yeniden değerleme oranına göre ilan edilir. 2026 yılına ilişkin tebliğ, satıcı, sağlayıcı, reklam veren ve mesafeli satış aktörleri için doğrudan bütçe etkisi taşır. Ancak dosyaların çoğunda belirleyici olan miktar değil, yaptırım kararının hangi fiile ve hangi delile dayandığıdır.
Yaptırıma Konu Olan Tipik Fiiller
- Ön bilgilendirme ve sözleşme örneği verme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
- Taksitli, kampanyalı veya devre tatil gibi özel satış türlerine ilişkin şekil şartlarının ihlali
- Ticari reklamlarda aldatıcı ya da eksik beyanda bulunulması
- Ayıplı mal ve hizmete ilişkin taleplerin mevzuata aykırı biçimde karşılanması
- Denetim sırasında istenen bilgi ve belgenin verilmemesi
Kararın İçeriğinde Aranacak Unsurlar
İdari yaptırım kararı, Kabahatler Kanunu'nun aradığı unsurları taşımalıdır: fiilin niteliği, işlendiği zaman ve yer, ilgilinin kimliği, kanunî dayanak ve kanun yolu bildirimi. Bu unsurlardan birinin eksikliği başlı başına bir savunma sebebidir. Özellikle fiilin tarih aralığı ile denetim tutanağının tarihi arasındaki tutarsızlık, zamanaşımı tartışmasını da açar.
Aynı Fiil, Çok Sayıda Ceza Sorunu
Uygulamada sıkça karşılaşılan durum: tek bir denetimde, birbirinin devamı niteliğindeki eylemler için ayrı ayrı ceza kesilmesi. Fiilin tek mi yoksa birden çok mu olduğu, cezaların içtimaı ve alt-üst sınır uygulaması yönünden ayrıca değerlendirilmelidir. Aynı şekilde, cezanın tüzel kişiye mi yoksa gerçek kişi işletmeciye mi yöneltildiği de itiraz konusu yapılabilir.
Başvuru Yolunun Doğru Seçilmesi
- Tebliğ tarihini kesin biçimde belirleyin; elektronik tebligatta sistem kaydını çıkarın.
- Kanun yolu bildiriminde gösterilen mercii ile mevzuattaki mercii karşılaştırın.
- İdari para cezasının tek başına mı yoksa başka bir idari işlemle birlikte mi verildiğini tespit edin; bu tespit görevli yargı yolunu belirler.
- Başvuru dilekçesinde hem usule hem esasa ilişkin itirazlarınızı ayrı başlıklar hâlinde ileri sürün.
- Yürütmenin durdurulması veya ödemeye ilişkin talepleri ihmal etmeyin.
Ceza Sonrası Kurumsal Önlem
Yaptırıma konu eksikliğin giderildiğini gösteren belgeler, hem indirim talebinde hem de tekerrür riskinin azaltılmasında kullanılabilir. Sözleşme metinlerinin, web sitesindeki ön bilgilendirme formlarının ve müşteri temsilcisi senaryolarının gözden geçirilmesi, bir sonraki denetimde aynı fiilin tekrarını önler.
Buradaki değerlendirmeler genel çerçeveyi anlatır; kesilen cezanın dayanağı ve kararın içeriği dosyaya göre değiştiğinden, itiraz dilekçenizin bir hukukçu tarafından hazırlanması yerinde olacaktır.