6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un yaptırım maddesine göre uygulanacak tutarlar yıllık olarak güncellenir. E-ticaret işletmeleri, aracı hizmet sağlayıcılar ve pazaryerleri için bu cezalar; ticari elektronik ileti, bilgi verme yükümlülüğü ve platform içi uygulamalar olmak üzere üç ana eksende doğar.
Birinci Eksen: Ticari Elektronik İleti
Onay alınmadan gönderilen elektronik ileti, en sık ceza konusu olan fiildir. Uyum için gereken üç unsur şudur:
- Alıcının önceden onayının bulunması ve bu onayın ispatlanabilir biçimde saklanması
- İletinin içeriğinde gönderenin kimliğinin ve iletişim bilgisinin açıkça yer alması
- Ret hakkının kolay, ücretsiz ve her iletide kullanılabilir olması
Onayın varlığını ispat yükü göndericidedir. Bu nedenle onay kaydının tarihi, kanalı ve IP bilgisi ile birlikte tutulması gerekir; sözlü onay iddiası tek başına yeterli bir savunma oluşturmaz.
İkinci Eksen: Bilgi Verme ve Sipariş Süreci
Hizmet sağlayıcının kimlik ve iletişim bilgilerini elektronik ortamda kolayca erişilebilir kılması, sipariş öncesi teknik adımların bildirilmesi ve veri girişi hatalarının düzeltilmesine imkân tanınması yasal yükümlülüktür. Uygulamada sitedeki "İletişim" sayfasının eksik bilgi içermesi, tek başına yaptırım sebebi olabilmektedir.
Üçüncü Eksen: Aracı Hizmet Sağlayıcı Sorumluluğu
Pazaryeri konumundaki işletmeler bakımından, satıcıların bilgilerinin doğruluğu, hukuka aykırı içeriğe ilişkin bildirim mekanizmaları ve platform içi ticari uygulamalara dair yükümlülükler ayrıca değerlendirilir. Bu alan, 5651 sayılı Kanun'daki içerik sorumluluğu rejimiyle de kesişebildiğinden, gelen bildirimlerin hangi mevzuat kapsamında olduğu doğru sınıflandırılmalıdır.
Ceza Kesildiğinde İzlenecek Yol
- Kararın tebliğ biçimini ve tarihini kayıt altına alın; elektronik tebligatta sistem kaydını çıkarın.
- Cezaya konu iletinin veya sayfanın o tarihteki hâlini gösteren arşiv kaydını temin edin.
- Onay kayıtlarını, ret taleplerinin işlenme sürelerini ve sistem loglarını tarih aralığına göre raporlayın.
- Kanun yolu bildiriminde gösterilen mercii ile mevzuattaki mercii karşılaştırarak başvurunuzu süresinde yapın.
- Aynı fiilin tekrarı hâlinde artan yaptırım riskini gözeterek, süreçte teknik düzeltmeyi hemen uygulayın.
Kişisel Veri Boyutunu Atlamayın
İleti gönderiminde kullanılan iletişim bilgileri aynı zamanda kişisel veridir; 6698 sayılı KVKK kapsamında ayrı bir hukuka uygunluk değerlendirmesi gerekir. Tek bir uygulamadan iki farklı mevzuat kapsamında yaptırım doğabileceğini planlamaya dahil etmek gerekir.
Bu rehber genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; iş modeliniz, platformdaki rolünüz ve cezaya konu fiilin niteliğine göre değerlendirme değişeceğinden, somut olayda hukukî görüş alınması yerinde olur.