Hatay ili sınırları içinde tesis edilecek enerji nakil hattı güzergâhındaki taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 4333 sayılı Karar, güzergâh üzerindeki malikler için hızlı işleyen bir süreç başlatır. Bu rehber, kararın öğrenilmesinden sonra hangi yargı yoluna, hangi takvimle başvurulacağını konu almaktadır.
Acele kamulaştırma neden ayrı bir usuldür?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, olağan kamulaştırmadan farklı olarak acele hallerde idarenin taşınmaza önce el koymasına, bedelin ve mülkiyetin sonradan çözülmesine imkân veren bir usul öngörür. Bu usulde mahkeme, bilirkişi aracılığıyla tespit edilen bedelin idarece bloke edilmesi üzerine el koyma kararı verir. Sürecin hızı, malikin itirazlarını zamanında ileri sürmesini zorunlu kılar.
İki ayrı yargı yolu, iki ayrı takvim
Acele kamulaştırma kararının hukuka uygunluğu idari yargıda tartışılır; Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davasında ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir. Bedele ilişkin uyuşmazlık ise adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülen bedel tespiti ve tescil davası içinde çözülür. Bu iki yolun karıştırılması, en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Güzergâh üzerindeki malik için ilk kontroller
- Kararın ekindeki listede parselinizin ada ve parsel numarasıyla yer alıp almadığını doğrulayın.
- El koyma davasına ilişkin tebligatın adresinize ulaşıp ulaşmadığını tapu ve adres kayıtlarından kontrol edin.
- Duruşma ve keşif gününü öğrenip, o güne kadar taşınmazın mevcut kullanım biçimini belgeleyin.
- İdari yargıda dava açma süresini, idari yargılama usulünde öngörülen altmış günlük süre üzerinden hesaplayın.
Yürütmeyi durdurma talebinde zamanlama
El koyma fiilen gerçekleştikten ve direk temelleri atıldıktan sonra açılan davalarda, iptal kararı verilse dahi eski hale getirme çoğu zaman güçleşir. Bu nedenle iptal talebinin, yürütmenin durdurulması istemiyle birlikte ve saha çalışması başlamadan önce ileri sürülmesi pratik açıdan belirleyicidir. Dilekçede kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasındaki dengeye ilişkin somut veriler sunulmalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek üzere kaleme alınmıştır; güzergâh, parsel ve tebligat durumunuza göre izlenecek yol değişebileceğinden süre dolmadan hukuki değerlendirme almanız önerilir.