Ankara ve Kırşehir illeri sınırları içerisinde tesis edilecek Hirfanlı TM-Şanlıkışla kök enerji nakil hattının yapımı amacıyla bazı taşınmazlar acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Güzergâhın iki ilden geçmesi, hukuki süreçte tek bir dosya yerine birden çok dosyayla karşılaşılması sonucunu doğurur. Bu rehber, çok parselli ve çok mahkemeli dosyaların yönetimine odaklanır.
Hangi mahkeme yetkilidir
Kamulaştırma bedeline ilişkin yargılamada yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir ve bu yetki kuralı taraf iradesiyle değiştirilemez. Dolayısıyla aynı hat üzerinde Ankara'da ve Kırşehir'de taşınmazı olan bir malik, iki ayrı yerde yürüyen iki ayrı dosyayla karşılaşır. Acele kamulaştırma kararının iptali istemi ise idari yargıda ele alınır ve bu kez tek bir işlem tartışıldığından süreç ayrı bir mecrada ilerler.
Çok dosyalı süreçte oluşan çelişkiler
- Aynı hattın komşu parselleri için farklı bilirkişi heyetleri farklı birim değerlere ulaşabilir.
- Bir dosyada kabul edilen emsal, diğerinde hiç değerlendirilmemiş olabilir.
- Keşif tarihleri farklı olduğu için arazinin ekili durumu dosyadan dosyaya değişik yansıyabilir.
- Duruşma günlerinin çakışması, temsilin planlanmasını gerektirir.
Lehe sonuçları dosyalar arasında taşımak
Komşu parsel dosyalarında alınan raporlar ve verilen kararlar, kendi dosyanızda doğrudan bağlayıcı olmasa da emsal değer bakımından mahkemeye sunulabilir. Bu nedenle aynı hat üzerindeki maliklerin bilgi paylaşımı yapması, her birinin dosyasını güçlendirir. Sunulacak belgenin dosya numarası ve tarihiyle birlikte, hangi parsele ait olduğu açıkça belirtilerek ibraz edilmesi gerekir.
Takvim ve temsil planı
Birden fazla yargı çevresinde yürüyen süreçte en büyük risk, bir dosyadaki süreye odaklanılırken diğerinin kaçırılmasıdır. Rapora itiraz süreleri, duruşma günleri ve kanun yoluna başvuru süreleri her dosya için ayrı satırda tutulmalıdır. Tebligatların farklı adreslere gitmesi ihtimaline karşı adres kaydının güncelliği de kontrol edilmelidir.
Pratik düzen önerisi
- Her parsel için ayrı dosya açın: tapu, keşif tutanağı, rapor, itiraz ve tebligat evrakı.
- Parselleri gösteren tek bir güzergâh krokisi hazırlayın.
- Bedel kalemlerini parsel bazında tablolaştırıp dosyalar arası tutarlılığı kontrol edin.
- İdari yargıdaki iptal istemi ile adli yargıdaki bedel sürecini ayrı ayrı izleyin.
Yukarıdaki öneriler genel bilgilendirme niteliğindedir; parsel sayısı, yargı çevresi ve güzergâh özellikleri sürecin akışını değiştirebileceğinden, çok dosyalı işlerde baştan bir uzmanla planlama yapmanız hak kaybını önler.